Sự Hiển Hiện – Manifestation

Thiền Tông phổ biến tại Chùa Thiền Tông Tân Diệu, được Nhà sưu tầm Thiền học Phật Giáo là soạn giả Nguyễn Nhân góp nhặt lại, biên soạn và viết ra thành 12 quyển sách nói về Pháp môn tu Thiền Tông, được những người trong và ngoài Nước đọc… Trong qua trình Học và Hành theo Thiền Tông, với tinh Thần cầu thị và Nhân duyên lớn đã đưa đến và biết được các Sách, Video của các Tác giả, những người yêu thích sưu tầm và đăng tải giúp cho việc học Thiền Tông có cách nhìn toàn diện hơn; Một số tác phẩm hay có thể có liên quan đến Bản quyền, rất mong được lượng thứ, vì Trang Web này chia sẻ không nhằm mục đích thương mại và vụ lợi… Xin trân trọng giới thiệu.

Thiền Tông Mạng XH Sách Giải đáp Album

✍️ Mục lục: Sự Hiển Hiện – Manifestation

⭐️Nghịch Lý ENTROPY: Càng Giữ Chặt… Càng Mất Tất Cả!

✨Có một khoảnh khắc rất kỳ lạ mà hầu hết những người trưởng thành đều trải qua nhưng gần như không ai nói với nhau về nó. Đó là khoảng thời gian chết 5 phút ngắn ngủi khi bạn đã tắt máy xe nhưng vẫn chưa muốn mở cửa bước ra ngoài để trở về nhà.

Năm phút đó là năm phút duy nhất trong ngày bạn không phải là sếp của ai, không phải là cha mẹ của đứa trẻ nào, không phải là vợ hay chồng của một người nào khác, chỉ còn lại bạn và sự im lặng.
Trong 5 phút đó, bạn cảm nhận rất rõ một sức nặng vô hình đè chặt lên lồng ngực mình. Không phải là nỗi buồn. Buồn là một thứ xa xỉ, cũng không hẳn là stress.
Stress là thứ bạn còn có thể hy vọng giải quyết được bằng một giấc ngủ. Thứ bạn đang cảm thấy là sự kiệt quệ của một kẻ đã phải gồng mình quá lâu để đóng chọn vai diễn mang tên Người Hùng. Có lẽ bạn không gọi tên được nó nhưng cơ thể bạn thì biết rất rõ. Nó là cảm giác nặng ở vai, là hơi thở không thể đi hết một vòng, là ánh mắt mở to nhìn vô định vào
khoảng không trước mặt. Như thể nếu bạn nhúc nhích thêm một chút thôi thì một thứ gì đó sẽ sụp đổ.
Thần thoại Hy Lạp có một hình tượng rất nổi tiếng. Atlas vị thần bị trừng phạt phải nâng cả bầu trời trên vai mình vĩnh viễn. Ông không được phép sơ sẩy, không được phép nghỉ ngơi, không được phép buông tay. Vì nếu Atlas buông tay, bầu trời sẽ sụp xuống và nghiền nát tất cả.
Bạn những người đang xem video này, những người đã bước qua ngưỡng cửa 30 chính là những Atlas thời hiện đại. Bạn đã tự tay xây dựng nên một bầu trời cho riêng mình. Đó là sự nghiệp bạn dày công gây dựng, là tài sản bạn mất nhiều năm để tích lũy, là gia đình, là trách nhiệm, là danh tiếng, là hình ảnh người ổn định mà bạn không cho phép mình làm rơi.
Bạn tự hào về bầu trời đó.
Và cũng chính vì vậy bạn trở thành nô lệ của nó. Bạn đang kiệt sức không phải vì bạn yếu đuối mà vì bạn đang cố gắng làm một việc đi ngược lại quy luật vĩ đại nhất của vũ trụ. Bạn đang cố gắng kiểm soát những thứ vốn dĩ không thể kiểm soát. Chào mừng bạn đến với ánh sáng tâm trí. Hôm nay chúng ta sẽ không nói những lời an ủi xáo rỗng. Chúng ta sẽ dùng vật
lý học để giải phẫu nỗi đau này và tìm cách hạ tảng đá đó xuống khỏi vai bạn.
Hãy để tôi mô tả cuộc sống của bạn xem có đúng không nhé.
Ở tuổi 20, cuộc đời là một cuộc tấn công. Bạn lao ra thế giới với tâm thế của một kẻ đi săn. Rủi ro là sự hưng phấn, thất bại là bài học. Bạn không có gì để mất ngoài tuổi trẻ.
Nhưng khi bước sang tuổi 30 và đặc biệt là gần 40, tâm thế của bạn đảo chiều hoàn toàn. Từ tấn công, bạn chuyển sang phòng thủ, bạn bắt đầu có những thứ để mất. Một ngôi nhà trả góp, một vị trí trong công ty mà bao kẻ nhò ngó, những đứa con cần tiền học phí trường quốc tế, sự kính trọng của họ hàng.
Tâm trí bạn bắt đầu hình thành một cơ chế phòng vệ cực đoan mà tâm lý học gọi là high functioning anxiety.
Bề ngoài bạn là người thành đạt chỉ chu luôn có kế hoạch A, kế hoạch B trong mọi việc. Nhưng bên trong bộ não bạn giống như một trạm radar không bao giờ tắt.
Bạn quét liên tục môi trường xung quanh để tìm kiếm nguy cơ.
Một tin nhắn từ sếp vào 9:00 tối. Có biến rồi. Con đi học về mặt hơi buồn. Nó bị bắt nạt sao? Hay nó đang trầm cảm?
Thị trường chứng khoán đỏ lửa, tài sản của mình có bốc hơi không? Bạn tin rằng nếu mình suy nghĩ đủ nhiều, lo lắng đủ nhiều và kiểm soát đủ chặt, mình sẽ ngăn chặn được tai họa. Bạn tin rằng mình là kiến trúc sư của số phận. Bạn đang cố gắng xây một tòa lâu đài cát hoàn hảo ngay giữa tâm bão và bạn dùng chính thân mình để che chắn từng đợt sóng.
Nhưng đây là nghịch lý tàn nhẫn nhất.
Càng cố gắng kiểm soát, bạn càng cảm thấy mất kiểm soát. Giống như việc bạn nắm một nắm cát trong tay, bạn nắm càng chặt, cát càng chảy qua kẽ tay nhanh hơn. Tại sao vậy?
Tại sao một người thông minh, nỗ lực, có trách nhiệm như bạn lại luôn cảm thấy mình đang đi trên dây và phía dưới là vực thẳm. Câu trả lời không nằm ở tâm lý học, câu trả lời nằm ở vật lý.
Để tôi giải thích cho bạn về cái giá của sự ổn định dưới góc độ, năng lượng học.
Trong vũ trụ này, trật tự là một trạng thái vô cùng gắt đỏ. Hãy nhìn căn phòng của bạn. Để nó sạch sẽ, bạn phải tốn năng lượng quét dọn mỗi ngày. Nếu bạn ngừng cung cấp năng lượng, bụi sẽ phủ đầy, rác sẽ chất đống. Căn phòng không bao giờ tự sạch, nó chỉ tự bẩn.
Cuộc đời bạn cũng là một hệ thống như vậy. Để duy trì hình ảnh một gia đình hạnh phúc, một sự nghiệp vững vàng, một cơ thể khỏe mạnh, bạn đang phải đốt cháy một lượng năng lượng sinh học khổng lồ mỗi ngày. Nhưng hãy chú ý điều này. Phần lớn năng lượng của bạn không dùng để sáng tạo hay tận hưởng, nó dùng để kháng cự. Bạn kháng cự lại sự lười biếng của bản thân, bạn kháng cự lại sự hỗn loạn của nhân viên. Bạn kháng cự lại sự thay đổi tính nết của con cái. Bạn kháng cự lại sự già đi của cơ thể. Mỗi một nỗ lực giữ cho mọi thứ y nguyên. Đó là một lần bạn rút cạn pin của mình. Đó là lý do tại sao nhiều người trong chúng ta mắc kẹp trong trạng thái zombie công sở.
Sáng đi làng với ly cà phê trên tay, chiêu về nha đầu rỗng tuếch. Chúng ta không sống, chúng ta chỉ đang duy trì hiện trạng.
Chúng ta sợ sự thay đổi vì thay đổi đồng nghĩa với rủi ro. Chúng ta muốn đóng băng cuộc đời ở khoảnh khắc đẹp nhất.
Nhưng hỡi những Atlas tội nghiệp có một tin xấu và một tin tốt cho bạn. Tin xấu là bạn không thể thắng cuộc chiến này.
Việc bạn cố gắng giữ cho cuộc đời mình luôn trật tự và ổn định là một hành động tuyên chiến với vũ trụ. Vũ trụ không vận hành theo sự ổn định. Vũ trụ vận hành theo sự hỗn loạn, sự tan dã và sự giãn nở. Và tin tốt là bạn không cần phải thắng. Sự kiệt sức của bạn là một tín hiệu, nó không bảo rằng bạn hãy cố thêm chút nữa. Nó đang gào thét vào tai bạn rằng, “Dừng lại đi, bạn đang đi ngược chiều gió.”
Có một thế lực vĩ đại hơn ý chí của bạn hàng tỷ lần đang chi phối mọi thứ. Từ sự hình thành của các vì sao cho đến vết nhăn trên khóe mắt bạn, từ sự sụp đổ của các đề chế cho đến việc sáng nay bạn làm đổ ly cà phê, tất cả đều tuân theo một kẻ độc tài vô hình của vật lý học. Kẻ đó tên là Entropy.
Nếu bạn hiểu được entropy, bạn sẽ hiểu được tại sao mình đau khổ. Và quan trọng hơn, bạn sẽ hiểu được bí mật của lão tử, của Đức Phật. và của những bậc thầy tâm linh mà không cần phải tu hành khổ hạnh.
Họ đã tìm ra cách để hack vào hệ thống của vũ trụ. Thay vì dùng sức người để chống lại dòng chảy, họ biến mình thành dòng chảy. Trong phần tiếp theo, chúng ta sẽ làm một việc rất nguy hiểm. Chúng ta sẽ gỡ bỏ lớp kính an toàn của bạn.
Chúng ta sẽ nhìn thẳng vào bản chất hỗn độn của thực tại. Hãy chuẩn bị tâm trí.
Những gì bạn sắp nghe về vật lý có thể sẽ làm sụp đổ hoàn toàn cách bạn nhìn nhận về thời gian, về cái chết và về ý nghĩa của sự nỗ lực. Nhưng tin tôi đi, khi sự sụp đổ diễn ra, đó cũng là lúc bạn được tự do.
Ở Vienna có một ngôi mộ rất đặc biệt, đó là nơi an nghỉ của Ludvig Bonesman.
Người đàn ông đã nhìn thấu cái kết của vũ trụ. Trên bia mộ của ông không có những người ca tụng sáo rỗng, không có danh hiệu, không có mỹ từ, chỉ có một dòng công thức toán học ngắn gọn, lạnh lẽo. S = k nhân log của omega.
Đây là công thức của entropy. Nhiều người cho rằng e = m nh c bình phương của Einstein là công thức nổi tiếng nhất. Nhưng với các nhà vật lý, công thức của Bonsman mới là công thức quyền lực và đáng sợ nhất. Tại sao? Vì E= M nh C bình phương cho chúng ta biết năng lượng đến từ đâu. Còn công thức Entropy cho chúng ta biết tất cả sẽ kết thúc như thế nào. Bosman đã phát hiện ra một sự thật khiến chính ông rơi vào trầm cảm.
Vũ trụ này không yêu thích trật tự. Vũ trụ này nghiện sự hỗn độn và cuộc đời của bạn, một thực thể nhỏ bé trong vũ trụ không thể thoát khỏi cơn nghiện đó.
Hãy nhìn cảnh này. Khi video tua ngược, bạn thấy nó vô lý đúng không? Trong đời thực, bạn chưa bao giờ thấy một đống mảnh sảnh tự ghép lại thành một chiếc bát hoàn hảo. Bạn chưa bao giờ thấy khói thuốc tự chui ngược và điếu thuốc.
Bạn chưa bao giờ thấy một người già tự trẻ lại thành một đứa bé. Tại sao? Tác định luật cơ bản của Newton không hề cấm điều đó. Về mặt toán học, các nguyên tử hoàn toàn có thể di chuyển ngược lại.
Nhưng có một cảnh sát trưởng đứng chặn con đường này, đó là định lợt hai của nhiệt động lực học. Trong một hệ khép kín, entropy, độ hỗn loạn luôn luôn tăng hoặc giữ nguyên, không bao giờ giảm.
Hãy tưởng tượng entropy là thức đo của sự bừa bộn. Tại sao vũ trụ lại thích bừa bộn? Câu trả lời nằm ở xác suất. Hãy nghĩ về một bộ bài 52 lá. Nếu bạn ném cả bộ bài lên trời, có bao nhiêu cách để các lá bài rơi xuống sàn và xếp ngay ngắn từ át đến ca? Chỉ có một cách duy nhất. Nhưng có bao nhiêu cách để chúng rơi lộn xộn? Hàng tỷ tỷ tỷ cách.
Trật tự là trạng thái có xác suất cực thấp, hỗn loạn là trạng thái có xác suất cực cao.
Vũ trụ không cố tình làm khó bạn. Vũ trụ chỉ đơn giản là tuân theo xác suất. Mọi thứ tự nhiên sẽ trôi về trạng thái dễ xảy ra nhất. Đó là sự tan dã. Đó là lý do xây nhà thì lâu mà phá nhà thì nhanh.
Đó là lý do tin tưởng thì khó mà nghi ngờ thì dễ.
Sự sụp đổ là con đường ít kháng lực nhất.
Và đây là điều đau đớn nhất mà Entropy mang lại cho con người. Thời gian.
Bạn đã bao giờ tự hỏi tại sao thời gian chỉ trôi về phía trước? Tại sao chúng ta nhớ được quá khứ nhưng không biết được tương lai? Trong vật lý lượng tử, các hạt cơ bản không phân biệt quá khứ hay tương lai. Với một electron, thời gian là đối xứng. Nhưng với con người, một tập hợp của tỷ tỷ nguyên tử, thời gian là một chiều. Thời gian chính là sự gia tăng của entropy. Chúng ta già đi vì các tế bào tích tụ lỗi sai hỏng. Chúng ta quên ký ức vì các liên kết neron bị đứt gãy. Cảm giác hối tiếc của bạn thực chất là sự nhận thức về tính bất khả nghịch của entopy. Bạn không thể quay lại để sửa chữa sai lầm vì ly nước đã đổ không thể hốt đầy. Khi bạn cố gắng kiểm soát cuộc đời, cố gắng níu kéo tuổi xuân hay cố gắng ép người khác phải theo ý mình, bạn đang cố gắng bơi ngược dòng sông Entropy. Bạn đang cố gắng đảng ngược mũi tên thời gian và đó là lý do bạn kiệt sức. Bạn đang dùng sức mạnh hạn hẹp của một sinh vật sống chừng 80 năm để chống lại quán tính của một vũ trụ 14 tỷ năm tuổi.
Nhưng khoan đã, bạn sẽ hỏi nếu vũ trụ luôn hướng về hỗn độn tại sao sự sống lại tồn tại? Tại sao con người một cỗ máy trật tự hoàn hảo lại có thể xuất hiện?
Phải chăng sự sống là ngoại lệ? Câu trả lời là không. Sự sống không phải là ngoại lệ. Sự sống là kẻ lách luật tài tỉnh nhất.
Và cái giá phải trả cho sự sống chính là sự hỗn loạn lớn hơn ở xung quanh. Hãy đến với khái niệm dùng rợn tiếp theo.
Con quỷ của Maxwell.
Con quỷ của Maxwell Jimver.
Để hiểu được bi kịch của chính mình, chúng ta phải quay ngược thời gian về năm 1867.
Đó là thời điểm mà định luật hai nhiệt động lực học hay định luật Entropy vừa được công bố và ngay lập tức nó bao trùm lên giới khoa học một bóng ma đáng sợ.
Các nhà vật lý nhận ra một sự thật lạnh lùng. Vũ trụ đang chết dần, mọi thứ đang tang dã, không có cách nào đảo ngược quá trình đổ vỡ này.
Nhưng có một người đàn ông không chấp nhận số phận đó. James Clerk Maxwell, một trong những bộ óc vĩ đại nhất lịch sử nhân loại, đã quyết định thách thức chính vũ trụ.
Ông tin rằng nếu con người đủ thông minh, chúng ta có thể đánh lừa được Entropy.
Và thế là ông đã thiết kế ra một trong những thí nghiệm tư duy nổi tiếng nhất lịch sử vật lý. Một cái bẫy hoàn hảo để bắt nhốt sự hỗn loạn. Thí nghiệm đó mang tên con quỷ của Marwell.
Hãy tưởng tượng một chiếc hộp kín chứa đầy không khí hỗn độn. Các phân tử khí bay loạn xạ và đập vào nhau không theo một trật tự nào. Có những hạt bay rất nhanh mang năng lượng cao, hạt nóng và có những hạt bay chậm chạp mang năng lượng thấp, hạt lạnh. Trong tự nhiên, chúng trộn lẫn vào nhau và tạo ra một nhiệt độ trung bình ổn định. Maxwell tưởng tượng ông chia chiếc hộp đó thành hai ngăn, ngăn A và ngăn B, nối với nhau bằng một cánh cửa tí hon không trọng lượng, không ma sát và đứng canh cánh cửa đó. là một sinh vật bé nhỏ nhưng cực kỳ tinh quái. Con quỷ. Con quỷ có nhiệm vụ quan sát từng hạt khí. Khi nó thấy một hạt nóng đang lao tới từ bên phải, nó nhanh tay mở cửa cho hạt đó bay sang ngăn A.
Khi nó thấy một hạt lạnh đang lao tới, nó đóng sầm cửa lại, giữ hạt đó ở ngăn B. Nó làm việc liên tục, tỉ mỉ với độ chính xác tuyệt đối. Kết quả là gì?
Sau một thời gian, phép màu xảy ra. Ngăn A trở nên nóng rực vì chứa toàn hạt năng lượng cao. Năn B trở nên lạnh ngắt vì chỉ còn hạt năng lượng thấp. Con quỷ đã tách trật tự ra khỏi hỗn độn. Nó đã giảm entropy của chiếc hộp mà dường như không tốn một giọt mồ hôi nào. Nếu thí nghiệm này đúng thì Marwell đã chứng minh rằng trí thông minh và sự kiểm soát có thể chiến thắng quy luật tự nhiên. Đây chính là giấc mưa lớn nhất của loài người.
Dùng trí tuệ để sắp xếp lại thế giới, ngăn chặn lão hóa, giữ tình yêu vĩnh cửu và đóng băng hạnh phúc.
Trong gần 100 năm, thí nghiệm này đã làm đau đầu những nhà vật lý lỗi lạc nhất.
Không ai tìm ra lỗi sai của Maxwell. Con quỷ dường như thực sự tồn tại. Có vẻ như kiểm soát là chìa khóa vạn năng.
Nhưng Maxwell đã sai và sai lầm đó chứa được toàn bộ bi kịch của cuộc đời bạn.
Năm 1961, Randower, một nhà vật lý tại IBM đã tìm ra mảnh ghép còn thiếu. Ông vạch trần cái giá mà con quỷ đã cố tình giấu đi. Con quỷ không phải là thần thánh, nó là một thực thể vật lý. Và để phân loại được hạt nào nóng, hạt nào lạnh, nó buộc phải xử lý thông tin qua ba bước.
Thứ nhất, nó phải quan sát. Thứ hai, nó phải lưu trữ thông tin. Và thứ ba quan trọng nhất nó phải xóa ký ức cũ để tiếp tục quan sát. Nguyên lý đã phát biểu một câu làm dung chuyển nền tảng của khoa học hiện đại. Thông tin là vật chất và xóa bỏ thông tin là sinh ra nhiệt lượng.
Bạn không thể xóa một bít thông tin mà không tiêu tốn năng lượng và thải nhiệt ra môi trường.
Để tạo ra trật tự bên trong chiếc hộp, bộ não của con quỷ phải nóng lên. Tổng lượng hỗn loạn mà nó thải ra môi trường luôn lớn hơn lượng trật tự mà nó tạo ra.
Vũ trụ vẫn thắng, entropy tổng thể vẫn tăng. Con quỷ không đánh bại được hỗn loạn, nó chỉ chuyển hóa sự hỗn loạn từ cái hộp vào chính bộ não của nó.
Bây giờ hãy tạm rời khỏi những công thức và thí nghiệm.
Chỉ cần đứng trước gương một chút thôi.
Người đang nhìn lại bạn trong gương chính là con quỷ Marquell.
Và cuộc đời bạn với đủ vui buồn, áp lực lo toan mỗi ngày chính là chiếc hộp hỗn độn mà bạn vẫn đang cố gắng kiểm soát từng khoảnh khắc. Mỗi ngày mở mắt dậy, bạn đứng gác cổng tâm trí mình với một sự cảnh giác cao độ. Dòng đời ném vào bạn hàng tỷ hạt khí mỗi ngày. Lời khen, tiếng chê, áp lực công việc, tin tức chiến tranh, nụ cười của con, cái nhíu mày của sếp. Và bạn với tư cách là một người kiểm soát bắt đầu phân loại điên cuồng.
Khi cảm xúc mang màu vui vẻ, hưng phấn, bạn mở cửa đón nhận ngay, giữ nó thật chặt và đôi khi còn đăng lên Facebook để cả thế giới biết rằng mình đang ổn. Khi cảm xúc trở nên buồn bã, ghen tỵ hay sợ hãi, bạn chỉ làm một việc đóng cửa chặn lại, không cho ai thấy và cũng không cho mình thấy.
Bạn tin rằng bằng cách đó, bạn đang xây dựng một cuộc đời trật tự, văn minh và thành đạt. Bạn nghĩ mình đang tạo ra ngăn a hoàn hảo. Nhưng hãy nhớ lại nguyên lý laner xóa bỏ thông tin là sinh nhiệt.
Cơ chế của sự kìm nén, lo phản ứng trong cơ thể.
Hãy nhìn thật kỹ vào một thói quen rất quen thuộc của chúng ta. Kìm nén. Khi bạn buồn nhưng vẫn cố mỉm cười. Khi bạn bị tổn thương nhưng tự nhủ, mình ổn mà, chuyện nhỏ thôi. Khi bạn tức giận nhưng nuốt cơn giận đó vào trong để giữ hòa khí. Bên ngoài mọi thứ có vẻ yên ổn nhưng bên trong điều gì đang thực sự diễn ra. Lúc đó bộ não của bạn đang cố xóa đi sự thật đang xảy ra. Nó cố ghi đề cảm xúc thật bằng một phiên bản ổn hơn.
Nó cố đưa trạng thái tâm lý từ hỗn loạn trở lại trật tự một cách cưỡng ép. Và theo đúng quy luật vật lý, mỗi lần xóa như vậy, năng lượng sẽ không biến mất.
Nó chuyển hóa thành nhiệt. Nỗi buồn bạn nuốt vào không tan biến, nó chỉ đổi hình dạng. Từ cảm xúc nó trở thành áp lực lên hệ thần kinh. Từ tâm lý nó chuyển sang cơ thể. Đó là lý do vì sao rất nhiều người luôn tỏ ra mạnh mẽ, luôn nói tôi ổn, luôn gồng mình gánh trách nhiệm, lại là những người mệt mỏi nhất từ bên trong.
Dạ dày của bạn trào ngược dù ăn uống cẩn thận vì nó là nơi tập trung rất nhiều dây thần kinh và đang phải gánh nỗi lo bị dồn nén. Những cơn đau đầu kéo dài không phải lúc nào cũng vì thiếu ngủ mà giống như tiếng hệ thống làm mát của bộ não đang chạy hết công suất.
Những tình trạng viêm mãn tính không chỉ là vấn đề sinh học mà còn là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang quá nóng từ bên trong. Nhiều người không bệnh vì vi khuẩn hay virus. Họ bệnh vì đã cố giữ cho thế giới bên ngoài luôn sạch sẽ, ổn định, hoàn hảo bằng cách đẩy tất cả sự hỗn độn vào bên trong chính mình. Họ không cho phép cảm xúc được đi qua và cơ thể thì không được quyền từ chối gánh chịu.
Nếu bạn tiếp tục sống như một con quỷ Maxwell thu nhỏ, ngày qua ngày đứng gác cổng tâm trí, liên tục phân loại, phán xét và kìm nén mọi thứ không vừa ý thì hãy dừng lại một chút và tự hỏi rồi chuyện gì sẽ xảy ra? Cỗ máy sinh học này có thể chịu đựng được bao lâu nữa?
Trong kỹ thuật hạt nhân có một kịch bản mà mọi kỹ sư đều sợ hãi. Đó là khi một lò phản ứng sinh nhiệt không ngừng nhưng hệ thống làm mát bị tắc nghénn. Nhiệt độ trong lõi tăng vọt, cấu trúc bắt đầu cong vênh và cuối cùng điều không thể tránh khỏi xảy ra. Tan chảy cốt lõi.
Trong đời sống con người, hiện tượng đó có một cái tên quen thuộc hơn burnout, kiệt sức. Burnout không phải là mệt mỏi thông thường.
Mệt mỏi là khi bạn hết pin, nghỉ ngơi một chút là hồi lại. Burn out là khi chính hệ thống bên trong đã bị quá tải.
Bạn ngủ bao nhiêu cũng không thấy khỏe.
Bạn đi nghỉ ở nơi đẹp nhất nhưng tâm trí vẫn nặng trĩu. Những điều từng khiến bạn hào hứng, giờ chỉ còn lại cảm giác trống rỗng. Bạn vẫn sống, vẫn làm việc, vẫn cười nói, nhưng bên trong thì như đang tắt dần.
Dưới góc nhìn của nhiệt động lực học, burn out chính là một dạng cái chết nhiệt thu nhỏ diễn ra ngay trong cơ thể bạn. Khi bạn cố giảm hỗn loạn bên ngoài bằng cách kiểm soát quá mức, bạn vô tình đẩy hỗn loạn bên trong vượt quá ngưỡng chịu đựng. Và khi Entropy đạt tới cực đại, mọi cấu trúc nâng đỡ sự sống từ hệ miễn dịch, hệ tiêu hóa cho đến cảm xúc bắt đầu sụp đổ.
Bạn đã kiểm soát để mong được an toàn.
Nhưng chớ chiêu thay, chính sự kiểm soát đó lại trở thành con đường ngắn nhất dẫn tới kiệt quệ. Bạn cố chặn dòng chảy của cuộc đời và cuộc đời với quán tính khổng lồ của nó đáp lại bằng cách đè bẹp bạn dưới sức nặng của áp lực. Sự kiệt sức của bạn không phải là dấu hiệu yếu đuối, nó là một tín hiệu khẩn cấp. Hệ thống này đang vận hành sai quy luật. Nếu không xả van, nó sẽ nổ tung.
Vậy thì chúng ta phải làm gì?
Nếu không làm con quỷ gác cổng, liệu có phải chúng ta nên mở toang cửa để mặc kệ rác rưởi tràn vào nhà? Liệu có phải chúng ta nên buông xuôi, mặc kệ cho những cảm xúc tiêu cực cuốn mình đi về đâu thì về?
Không, đó là tư duy nhị nguyên cực đoan.
Chúng ta không cần trở thành con quỷ ngạo mạn và chúng ta cũng không cần trở thành một nạn nhân thụ động. Thiên nhiên đã gợi ý cho chúng ta một cách sống thứ ba, một cách sống mềm mại hơn, thông minh hơn và bền vững hơn gấp ngàn lần.
Đó là trở thành một cấu trúc tiêu tán.
Khái niệm này được đưa ra bởi nhà hóa học đoạt giải Nobel Ilia Pricoin.
Và nó là chìa khóa để giải thoát bạn khỏi nỗi đau của sự kiểm soát.
Precozin phát hiện ra rằng những hệ thống sống bền vững nhất trong vũ trụ không phải là những cái hộp kín cố gắng giữ gìn năng lượng như cách bạn đang làm mà là những hệ thống mở liên tục trao đổi năng lượng. Hãy hình dung về một cơn lớp xoáy. Nhìn từ xa, nó trông như một vật thể rắn chắc, sừng sững đầy uy lực.
Nó có hình dáng rõ ràng, trật tự. Nhưng bản chất của lốp xoáy là gì? Có phải là sự đứng yên không? Không. Nếu gió ngừng thổi, lớp xoáy chết ngay lập tức. Cơn lớp xoáy tồn tại được là nhờ nó liên tục hút vào sự hỗn loạn và thải ra năng lượng với tốc độ khủng khiếp. Nó là một cấu trúc của dòng chảy. Nó đứng vững được nhờ sự chuyển động chứ không phải nhờ sự cổ định. Bạn chính là cơn lớp xoáy đó. Cơ thể bạn, tâm trí bạn không được thiết kế để trở thành một cái kho chứa đổ hay một cái phích nước giữ nhiệt. Bạn được thiết kế để trở thành một đường ống dẫn truyền. Sự sống chỉ thực sự diễn ra khi bạn cho phép mọi thứ đi xuyên qua mình. Thức ăn đi vào, nuôi dưỡng tế bào rồi trở thành chất thải đi ra. Nếu bạn chặn đầu ra táo bón, bạn nhiễm độc. Không khí đi vào trao đổi oxy rồi trở thành CO2 đi ra. Nếu bạn nín thở, chặn dòng khí, bạn chết. Và cảm xúc cũng vậy. Niềm vui đến, nỗi buồn đến.
Chúng cần được cảm nhận trọn vẹn rồi cần được buông đi. Nếu bạn chặn dòng chảy cảm xúc bằng cách kìm nén, bạn đang gây ra chứng táo bón tâm hồn. Bạn biến mình thành một hệ thống kín tích tụ chất độc.
Và theo thời gian, chất độc đó, Entropy sẽ ăn mòn bạn từ bên trong.
Hãy học cách sống như một cấu trúc tiêu tán. Nói đơn giản hơn, hãy trở thành một dòng chảy. Cho phép trải nghiệm đến rồi đi. Cho phép người khác đến rồi đi. Cho phép tiền bạc đến rồi đi. Đừng bám chấp.
Đừng cố gắng đóng băng bất kỳ khoảnh khắc nào. Bởi vì sự sống không tồn tại bằng cách chống lại dòng chảy. Sự sống tồn tại nhờ biết chảy cùng nó.
Nhưng tôi biết nói thì dễ làm mới khó.
Sâu thẳm trong bạn vẫn còn một nỗi sợ hãi nguyên thủy. Nếu mình buông tay, nếu mình không kiểm soát, lỡ mọi thứ tan biến hết thì sao? Lỡ mình mất tất cả thì sao? Nếu bạn vẫn còn nỗi sợ đó, hãy để tôi đưa bạn đi một chuyến du hành cuối cùng. Chúng ta sẽ rời khỏi cơ thể bé nhỏ này, rơi khỏi Trái Đất, bay ra khỏi giải Ngân Hà để đi đến điểm tận cùng của thời gian. Các nhà vật lý gọi đích đến cuối cùng của vũ trụ là cái chết nhiệt. Hit death. Đó là một viễn cảnh mà khi nghe lần đầu ai cũng thấy dùng mình.
Theo định luật Entropy, vũ trụ đang giãn nở và nguội đi từng giây. Một ngày nào đó rất xa xôi, sẽ đạt cực đại.
Tất cả các ngôi sao sẽ cháy hết nhiên liệu và tắt lịm. Các hố đen sẽ bay hơi, mọi sự chuyển động sẽ dừng lại, sẽ không còn sự chênh lệch nóng lạnh, không còn quá khứ hay tương lai, không còn sự sống hay cái chết. Cả vũ trụ bao la sẽ chìm vào một trạng thái cân bằng vĩnh cửu, lạnh lẽo và tối tăm. Nhiều người gọi đó là ngày tận thế, nhưng với những tâm hồn đã thấu hiểu quy luật, họ gọi đó bằng một cái tên khác thi vị hơn. Sự tĩnh lặng vị đại. The great silence.
Tại sao tôi lại kể cho bạn nghe về cái kết bi thảm này? Để làm bạn tuyệt vọng sao? Không. Ngược lại, để mang đến cho bạn sự giải thoát tối thượng, hãy nhìn kỹ vào sự tĩnh lặng vĩ đại đó. Trong sự hư vô đó, không còn deadline phải chạy, không còn áp lực phải thành công, không còn phải giàu có, không còn phải được người khác công nhận, không còn nỗi đau của sự chia ly, phản bội, không còn sự dằn vặt của những sai lầm quá khứ, không còn cái tôi nào phải gồng mình để chứng tỏ mình quan trọng.
Tất cả những gì bạn đang cố sống cố chết để nắm giữ hôm nay. Ngôi nhà, chiếc xe, danh tiếng, những mối quan hệ trước sau gì cũng sẽ tan biến vào sự tĩnh lặng đó.
Dù bạn có là một vị vua quyền lực nhất hay một người ăn xin nghèo khổ nhất, kết cục vật lý của chúng ta là như nhau. Trở về với cát bụi của các vì sao.
Nếu đích đến cuối cùng là sự hư vô thì cuộc đời này đâu phải là một cuộc đua để xem ai giữ được nhiều hành lý nhất khi qua cửa ải cuối cùng. Vì đằng nào bạn cũng phải bỏ lại tất cả.
Nếu đích đến là sự tan biến thì ý nghĩa của cuộc đời không nằm ở kết quả, nó nằm hoàn toàn ở quá trình.
Hãy tưởng tượng cuộc đời giống như một bản nhạc. Mục đích của bản nhạc không phải là để chạy thật nhanh đến nốt nhạc cuối cùng. Nếu mục đích là nốt cuối cùng thì người chơi nhạc nhanh nhất sẽ là người giỏi nhất sao? Không. Mục đích của bản nhạc là được chơi, là tận hưởng những nốt thăng, nốt trầm, những đoạn điệp khúc dồn dập và cả những khoảng lặng. Bản nhạc hay không phải vì nó kéo dài mãi mãi. Nó hay chính vì nó có kết thúc. Chính sự vô thường, impermanence mới làm cho khoảnh khắc này trở nên rực rỡ và quý giá.
Vậy nên hỡ những Atlas mệt mỏi của tôi, tại sao bạn phải gồng mình chống đỡ bầu trời khi mà bầu trời đó rồi cũng sẽ tự tan biến. Tại sao bạn phải biến hành trình nắng ngủi và kỳ diệu này thành một cuộc khổ sai của sự kiểm soát? Cái chết nhiệt nhắc nhở chúng ta rằng sự hỗn loạn không phải là kẻ thù, sự tan biến không phải là hình phạt, đó là quy luật tất yếu. Thay vì sợ hãi nó, hãy khiêu vũ cùng nó.
Thay vì trở thành một hòn đá cản đường dòng chảy hãy trở thành một người lướt sóng điệu nghệ trên đầu ngọn sóng thời gian. Làm thế nào để làm được điều đó? Làm thế nào để buông tay khỏi bánh lái mà con thuyền không bị đắm? Câu trả lời đã nằm im lìm trong những cuốn sách che cũ kỹ suốt 2500 năm qua. Chúng ta hãy cùng bước qua cánh cửa của Triết học phương Đông để gặp một người, người đã dạy cho nhân loại bài học vĩ đại nhất về sức mạnh của sự mềm yếu. Nước chảy chỗ trũng mà cuốn trôi vạn vật.
Trước khi chúng ta bước sang phần giải pháp, tôi muốn bạn làm một việc nhỏ cho chính mình ngay lúc này. Chúng ta vừa nói về những tảng đá của Atlas đang đè nặng lên vai bạn. Trong tâm lý học, cách nhanh nhất để giảm bớt sất nặm của một nỗi đau là gọi tên được nó.
Ngay bây giờ ở phần bình luận bên dưới, tôi muốn bạn viết xuống một thứ mà bạn đang cảm thấy mệt mỏi nhất khi phải kiểm soát nó.
Là áp lực tiền bạc, là sự kỳ vọng của cha mẹ hay là nỗi sợ cô đơn? Đừng giữ nó trong đầu nữa, hãy viết nó ra. Việc bạn gõ những dòng chữ đó xuống chính là hành động vật lý đầu tiên đưa bạn tách tảng đá đó ra khỏi tâm trí mình và đặt nó xuống đất.
Hãy để lại gánh nặng đó ở đây trong video này để chúng ta có thể bước vào phần ba với một tâm thế nhẹ nhàng hơn.
Nhưng khoan đã, trước khi chúng ta có thể ngồi xuống uống trà với lão tử và học về nghệ thuật buông bỏ, chúng ta buộc phải giải quyết một chướng ngại vật khổng lồ trong tâm trí bạn trước.
Tại sao bạn biết buông là tốt nhưng bạn không làm được? Tại sao bạn vẫn bị ám ảnh bởi việc phải biết trước ngày mai ra sao? Đó là vì sâu thẳm trong hệ điều hành tư duy của con người hiện đại, có một con virus đã được cấy vào từ thế kỷ 19. Một niềm tin sắt đá rằng nếu đủ thông minh, ta có thể tính toán được tất cả.
Để đến được với sự tự do của phương Đông, chúng ta phải đập tan ảo tưởng vĩ đại nhất của khoa học phương Tây. Ảo tưởng đó mang tên con quỷ của Lapas.
Từ con quỷ Lapas đến cái vỗ cánh của con bướm, chúng ta hãy bắt đầu hành trình giải thoát này bằng một chuyến du hành ngược thời gian về năm 1814.
Tại nước Pháp, dưới ánh đèn dầu leo lét của một phòng làm việc bề bộn giấy tờ, nhà toán học vĩ đại P Simon Lapas đã viết ra một tuyên bố ngạo mạn làm rung chuyển cả thế giới khoa học phương Tây.
Ông đã tưởng tượng ra một thực thể siêu việt, một trí tuệ toàn năng mà sau này người đời gọi bằng cái tên đầy kính sợ, con quỷ của Lapas.
Laplas tuyên bố rằng nếu có một trí tuệ nào đó biết được chính xác vị trí và tốc độ của tất cả các nguyên tử trong vũ trụ tại một thời điểm duy nhất thì đối với trí tuệ đó không có gì là không chắc chắn cả. Tương lai cũng giống như quá khứ sẽ hiện ra rõ mồn một trước mắt nó.
Với Lapas, vũ trụ này là một cỗ máy đồng hồ khổng lồ vận hành trơn chu và tất định. Nếu bạn biết các bánh răng đang quay thế nào, bạn chắc chắn sẽ biết kim đồng hồ chỉ vào đâu sau 1000 năm nữa.
Tại sao tôi lại kể cho bạn nghe câu chuyện khô khan này? Bởi vì dù bạn có nhận ra hay không, sâu thẳm trong tiềm thức của bạn đang tôn thờ con quỷ của Lap. Bạn đang sống cuộc đời mình dựa trên niềm tin tuyệt đối vào sự tính toán. Bạn tin rằng cuộc đời là một phương trình tuyến tính. Nếu đầu vào tốt cộng với sự nỗ lực không ngừng nghỉ thì chắc chắn đầu ra sẽ là hạnh phúc. Bạn tin rằng nếu bạn lập kế hoạch đủ chi tiết, nếu bạn lo lắng đủ nhiều, nếu bạn kiểm soát đủ chặt, bạn sẽ trở thành nhà tiên chi cho số phận của chính mình.
Nhưng thưa bạn, lịch sử đã chứng minh Lapas sai và sự đau khổ hiện tại của bạn là bằng chứng cho thấy bạn cũng đang sai.
Vào thế kỷ 20, một nhánh khoa học mới ra đời và dáng một cú tát trời dáng vào tham vọng tiên chi của loài người. Đó là lý thuyết hỗn loạn. Edward Lawrence khi chạy các mô hình dự báo thời tiết trên máy tính đã phát hiện ra một sự thật kinh hoàng khiến ông lạnh sống lưng.
Chỉ cần thay đổi một con số thập phân nhỏ xíu ở hàng thứ sáu, một sự thay đổi nhỏ hơn cả cái vỗ cánh của một con bướm thì sau một tháng, cơn gió nhẹ ở Brazil có thể biến thành một siêu bão tàn phá Texas. Khoa học gọi đây là tính nhạy cảm với điều kiện ban đầu, còn tôi muốn gọi nó là sự bất lực của trí tuệ. Điều này có nghĩa là gì đối với cuộc đời bạn? Nó có nghĩa là bạn đang cố lái một con tàu viễn dương xuyên qua màn sương mù dày đặc.
Nhưng tầm nhìn của bạn chỉ xa được đúng 5 m. Hãy thử nhìn lại một cách trung thực vào những bước ngoặt lớn nhất trong đời bạn xem. Người vợ hay người chồng mà bạn đang chung sống, có phải bạn đã lên kế hoạch gặp họ vào đúng ngày đó, giờ đó trong bản kế hoạch 5 năm không? Hay đó là kết quả của một chuỗi những sự ngẫu nhiên vô tình.
Bạn bị lỡ một chuyến xe, bạn đi nhầng vào một quán cà phê hay bạn được một người bạn rủ đi chơi vào phút chót. Công việc hiện tại của bạn, những tai nạn bạn từng gặp hay cuốn sách thay đổi tư duy của bạn, tất cả đều đến từ những cái vỗ cánh ngẫu nhiên của hàng tỷ con bướm ngoài kia mà không một bộ não nào dù thiên tài đến đâu có thể dự tính trước.
Việc bạn cố gắng kiểm soát tương lai, cố gắng vẽ ra một lộ trình hoàn hảo cho con cái hay cố gắng đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho tài sản. Thực chất cũng giống như việc bạn cố gắng dự báo thời tiết chính xác cho 100 năm sau vậy. Đó phải là tầm nhìn chiến lược, đó là sự ngạo mạn và sự an toàn mà bạn đang cảm thấy thực chất chỉ là một khoảng lặng ngắn mủi và mong manh giữa hai cơn bão lớn của định luật Entropy.
Có một câu chuyện ngụ ngôn phương Đông rất hay về nỗi khổ của con rết mà tôi muốn kể cho bạn nghe. Một con rết có 100 cái chân và nó di chuyển rất uyển chuyển, đẹp mắt như một vũ điệu. Một ngày nọ, con ếch ngồi bên đường tò mò hỏi nó. Này anh rét, tôi rất ngưỡng mộ anh, nhưng cho tôi hỏi khi anh bước cái chân thứ 37 thì cái chân thứ 82 của anh đang làm gì? Và làm sao anh biết phải nhấc cái chân thứ 19 trước? hay cái chân thứ 45 lên trước. Con rết khựng lại. Nó chưa bao giờ nghĩ về điều đó. Nó bắt đầu suy nghĩ. Nó bắt đầu dùng ý thức để phân tích cách mình đang đi.
Ừ nhỉ, mình đi thế nào nhỉ? Chân nào trước, chân nào sau?
Và ngay khoảnh khắc nó cố gắng kiểm soát từng cái chân bằng ý thức. Nó vấc ngã.
Các chân của nó đá vào nhau loạn xạ. Nó nằm đó. tê liệt hoàn toàn trong chính sự phân tích của mình, không thể nhích thêm được một bước nào nữa.
Con người hiện đại chính là con rết tội nghiệp đó. Chúng ta vốn dĩ có bản năng sinh tồn, có trực giác mạnh mẽ, có khả năng tự chữa lành tự nhiên, nhưng chúng ta đã dùng cái trí thông minh nhỏ bé của mình để can thiệp thô bạo và bộ máy vận hành tinh vi của vũ trụ.
Chúng ta phân tích tình yêu đến mức tình yêu chết yểu trên bàn mổ. Chúng ta phân tích giấc mủ đến mức mất ngủ triền miên.
Chúng ta phân tích hạnh phúc đến mức rơi vào trồng cảm sinh.
Triết gia Allen Wats gọi nghịch lý này là luật ngược.
Ông nói một câu rất thấm. Khi bạn cố gắng nổi trên mặt nước, bạn sẽ chìm.
Nhưng khi bạn cố gắng chìm, tức là thả lỏng hoàn toàn, bạn lại nổi.
Mong muốn có được trải nghiệm tích cực, bản thân nó là một trải nghiệm tiêu cực.
Ngược lại, việc chấp nhận trải nghiệm tiêu cực, bản thân nó lại là một trải nghiệm tích cực. Nghe có vẻ xoắn não, nhưng hãy ngẫm lại xem, người không sợ nghèo mới là người dám làm giàu táo bạo nhất. Người không sợ mất người yêu mới là người yêu tự tin và quyển rũ nhất.
Người không sợ chết mới là người sống ở cuộc đời rực rỡ nhất.
Sức mạnh thực sự không đến từ việc nắm chặt. Sức mạnh đến từ khả năng buông tay. Bởi vì chỉ khi bạn buông tay khỏi những cái cũ, bạn mới rảnh tay để đón nhận những cái mới mà dòng chảy mang lại.
Vậy câu hỏi súng còn đặt ra lúc này là gì? Nếu nỗ lực kiểm soát chỉ sinh ra nhiệt lượng hủy diệt và nếu sự hỗn loạn của entopi là điều không thể tránh khỏi thì rốt cuộc chúng ta phải làm gì? Nằm chờ chết sao? Buông xuôi mặc kệ dòng đời xô đẩy sao? Không, đó là thái độ của kẻ thất bại, của những tâm hồn đã chết trước khi tim ngừng đập. Và chính tại đây, chúng ta chạm đến đỉnh cao trí tuệ của phương Đông. Một khái niệm mà phương Tây phải mất hơn 2000 năm vật lý học, đi một vòng rất lớn từ Newton đến lượng tử mới bắt đầu hiểu được, đó là hai chữ Vô Vi.
Ngay lúc này, tôi cần bạn xóa bỏ toàn bộ những hiểu lầm tai hại mà bạn từng nghe về vô vi. Rất nhiều người nghĩ vô vi là lười biếng, là thụ động, là nằm thẳng, là vô trách nhiệm với cuộc đời. Đó là một sự sỉ nhục đối với trí tuệ của lão tử. Trong đạo đức kinh lão tử viết đạo thường vô vi nhi vô bất vi. Đạo thường không làm gì mà không gì là không làm.
Đây là một nghịch lý vĩ đại. Vô vi không có nghĩa là không hành động, nó có nghĩa là hành động không gược ép. Nó là nghệ thuật hành động thuận theo dòng chảy tự nhiên của vũ trụ thay vì dùng cái tôi nhỏ bé để chống lại nó. Đó là trạng thái mà người nghệ sĩ piano quên mất các ngón tay mình đang chạy. Người cung thủ quên mất mình đang cầm cung, chỉ còn lại mũi tên tự tìm đến đích.
Để bạn cảm nhận rõ sự khác biệt giữa hữu vi và vô vi, hãy nhìn vào một hình ảnh rất vật lý. Hãy tưởng tượng một người đang trèo thuyền đi ngược dòng nước lũ.
Anh ta phải gồng mình, mồ hôi nhễ nhại, cơ bắp căng cứng, mặt đỏ tía tai.
Mỗi mét nước anh ta tiến lên là một cuộc chiến sinh tử với ma sát. Anh ta đang dùng nguồn năng lượng sinh học hạn hẹp của mình để chống lại dòng chảy năng lượng khổng lồ của con sông. Đây chính là hình ảnh của bạn bấy lâu nay. Bạn là người trèo thuyền ngược dòng Entropy.
Bạn cố gắng ép con cái phải theo ý mình, ép sự nghiệp phải thăng tiến đúng lộ trình, ép người yêu không được thay đổi.
Kết quả là gì? Bạn kiệt sức.
Và chỉ cần bạn buông tay trèo một giây thôi, dòng nước sẽ cuốn phăng bạn về lại vạch xuất phát. Đó là bi kịch của Hữu Vi.
Bây giờ hãy tưởng tượng một người lướt sóng. Anh ta đứng trước một con sóng thần cao 10 m, một con quái vật của đại dương. Anh ta làm gì? Anh ta có giang tay ra để chặn con sóng lại không?
Không. Làm vậy là tự sát.
Anh ta có buông xuôi để chết chìm không?
Cũng không. Anh ta quan sát, anh ta chờ đợi thời điểm và khi con sóng ập đến, anh ta không chống lại nó, anh ta nương theo nó. Anh ta điều chỉnh trọng tâm cơ thể, hòa nhịp với động năng của nước và dùng chính sức mạnh hủy diệt của con sóng để đẩy mình lướt đi với tốc độ kinh hoàng.
Anh ta di chuyển nhanh hơn, xa hơn người trèo thuyền kia gấp hàng trăm lần, mà nét mặt vẫn an nhiên tự tại, cơ thể vẫn uyển chuyển như đang múa. Đó chính là vô vi người lướt sóng không tạo ra năng lượng.
Anh ta mượn năng lượng của vũ trụ.
Entropy sự hỗn loạn. Đối với người trèo thuyền là kẻ thù, nhưng đối với người lướt sóng đó là nhiên liệu.
Để khép lại toàn bộ phần lý thuyết này, chúng ta cần dừng lại một chút và định nghĩa lại hoàn toàn thứ mà lâu nay bạn vẫn gọi là sức mạnh.
Bấy lâu nay bạn được lập trình để tin rằng mạnh mẽ là không lay chuyển, mạnh mẽ là phải kiểm soát được mọi biến số, mạnh mẽ là xây dựng một cuộc đời kiên cố như một pháo đài. Nhưng trong một vũ trụ vận hành bằng Entropy, tư duy pháo đài đó thực chất là một bản án tử hình. Vì sao? Vì sự kiên cố luôn ngầm giả định rằng ngày mai sẽ giống hệt hôm nay, trong khi bản chất của thực tại là biến động.
Khi bạn cố giữ mọi thứ ở trạng thái ổn định, ở trạng thái đúng kế hoạch, bạn đang vô tình biến mình thành một vật thể chết. Bạn trở nên giòn và dễ vỡ. Nasim Taleb, một nhà tư tưởng lớn của thời đại, đã đưa ra một khái niệm định hình lại toàn bộ cách chúng ta hiểu về sức mạnh. Antifragile, trưởng thành từ hỗn loạn.
Chúng ta thường nghĩ đối lập với dễ vỡ là bền vững nhưng không phải. Một khối thép rất bền nhưng nó vô chi. Nó chịu được va đập nhưng nó không tốt lên nhờ va đập đó. Nó chỉ mòn dần theo thời gian. Con người không phải khối thép.
Con người là một hệ sinh học và hệ sinh học chỉ phát triển khi có sự tấn công.
Cơ bắp bạn cần bị xé rách để trở nên mạnh hơn. Hệ miễn dịch cần tiếp xúc với mầm bệnh để tạo ra kháng thể.
Và tâm hồn bạn cần những lần kế hoạch tan vỡ để nhận ra những chân lý sâu hơn.
Và rồi nếu bạn thành thật nhìn lại, có thể bạn sẽ nhận ra một điều rất quen rằng trong nhiều năm qua, bạn đã học cách tránh né những va chạm. Bạn bám vào danh vọng, tiền bạc và cảm giác kiểm soát như một cách để tự tạo cho mình một vùng an toàn vừa đủ, giống như đang đứng bên trong một chiếc lồng kính trong suốt. Bạn sợ rủi ro. Bạn sợ những ngã rãy bất ngờ và trong lúc đó bạn đang từ chối quyền được trưởng thành của chính mình. Khi bạn cố chặn dòng chải Entropy, bạn đang dồn áp lực vào một điểm gãy duy nhất. Và khi áp lực đó đủ lớn, bạn không chỉ ngã, bạn sụp đổ, burn out, trầm cạc, khủng hoảng tuổi trung niên.
Chúng không phải là bệnh, chúng là tiếng nứt của lớp vỏ cứng nhắc mà bạn đã khoác lên mình quá lâu. Đã đến lúc phải thay đổi chiến thuật sinh tồn. Đừng cầu mong một cuộc đời bảng phẳng. Đó là lời nguyền của sự dậm chân tại chỗ. Hãy cầu mong mình trở thành một hệ thống mở, một hệ thống dám dung nạp hỗn loạn để chuyển hóa nó thành năng lượng sống. Sức mạnh thật sự không nằm ở việc đứng vững trước cơn bão mà nằm ở khả năng liên tục tái cấu trúc ngay trong cơn bão. Khi bạn hiểu rằng mình không thể kiểm soát cơn mưa nhưng có thể điều chỉnh cách mình bị ướt, đó là lúc tự do xuất hiện.
Bạn sẽ không còn sợ tương lai vô định vì bạn biết rằng dù tương lai mang hình dạng gì, tròn hay méo, ngắn hay dài, bạn cũng sẽ chảy vào đó, lấp đầy nó và sống trọn vẹn trong chính hình dạng đó. Đó là cảnh giới cao nhất của tự do, sự linh hoạt tuyệt đối.
Nhưng tôi biết hiểu bằng lý trí là một chuyện, còn để cơ thể và hệ thần kinh của bạn thực sự buông được sự kiểm soát là một chuyện khác.
Làm sao để tắt tiếng nói lo âu trong đầu khi áp lực cơm áo gạo tiền vẫn còn đó?
Lý thuyết là chưa đủ. Chúng ta cần một sự can thiệp trực tiếp vào tiềm thức.
Chúng ta cần một nghi thức để thiết lập lại hệ điều hành của tâm trí.
Hãy chuẩn bị sẵn sàng. Chúng ta sẽ bước sang phần quan trọng nhất của ngày hôm nay.
Nhưng trước khi bắt đầu, tôi cần bạn hiểu một sự thật sinh học này. Tại sao bao nhiêu năm qua bạn tự nhủ phải bớt lo đi nhưng bạn không làm được? Bởi vì nỗi sợ không nằm trong suy nghĩ của bạn, nỗi sợ nằm trong cơ bắp của bạn, nằm trong hệ thần kinh đang căng cứng của bạn.
Cơ thể bạn đã bị đóng băng ở tư thế gồng gánh quá lâu đến mức nó quên mất trạng thái thả lỏng là như thế nào. Bạn không thể dùng tư duy logic để tắt một phản ứng sinh tồn. Bạn phải dùng một ngôn ngữ khác để giao tiếp với tiềm thức. Đó là ngôn ngữ của hình ảnh và cảm giác.
Nghi thức chúng ta sắp làm sau đây không phải là phép thuật. Nó là một mệnh lệnh sinh học gửi thẳng xuống hệ thần kinh giao cảm.
Bây giờ hãy tìm cho mình một tư thế thật thoải mái. Bạn có thể ngồi tựa lưng hoặc nếu được hãy nằm hẳn xuống sàn. Hãy để cột sống của bạn chạm vào mặt đất và trong 10 phút tới hãy cho phép thế giới bên ngoài tạm thời không chạm vào bạn.
Nhắm mắt lại. Hít vào và thở ra.
Đừng cố kiểm soát hơi thở, chỉ cần để nó tự nhiên như sóng biển vỗ vào bờ.
Bây giờ hãy nhẹ nhàng quét sự chú ý từ đỉnh đầu xuống đến ngón chân.
Bạn có cảm thấy hai vai mình đang hơi nhô lên không? Hãy để chúng hạ xuống.
Bạn có cảm thấy hàm răng đang nghiến chặt không? Thả lỏng ra.
Bạn có cảm thấy chán mình đang cau lại không? Hãy để nó giãn ra phẳng lặng như mặt hồ.
Bây giờ hãy dùng trí tưởng tượng để đi vào vùng sâu nhất của tâm thức. Hãy hình dung bạn đang đứng trên một vách đá treo leo giữa vũ trụ. Xung quanh là màn đêm vô tận. Gió gào thét. Sóng biển dưới vực sâu đang đập dữ dội vào vách đá.
Bạn đứng đó đơn độc nhỏ bé nhưng bạn không đứng thẳng. Lưng bạn đang còng xuống, chân bạn đang run rẩy vì trên vai bạn đang mang một tảng đá khổng lồ.
Hãy cảm nhận sức nặng của nó nặng đến nghẹt thở. Những cạnh đá sắc nhọn đang nghiến vào da thịt bạn đau buốt. Tảng đá đó là gì?
Hãy nhìn kỹ những dòng chữ khắp trên đó.
Phải thành công để cha mẹ tự hào, không được phép yếu đuối, sợ bị bỏ lạn phía sau và cả những sai lầm trong quá khứ mà bạn chưa từng tha thứ cho chính mình.
Bạn đã mang tảng đá này bao lâu rồi? 10 năm, 20 năm? Nó nặng đến mức bạn đã nhầm nó là một phần cơ thể mình.
Bạn nghĩ rằng nếu buông nó xuống, bạn sẽ sụp đổ. Bạn là Atlas, người bị nguyền phải chống đỡ cả bầu trời. Hãy nhìn xuống vực thẳm dưới chân. Bộ não sinh tồn thì thầm rồi gào thét. Đừng buông.
Nếu buông mọi thứ sẽ tan nát. Nếu buông mày sẽ chết.
Nhưng hãy lắng nghe cơ thể bạn. Nó đang kiệt sức, nó đang mệt mỏi, nó không thể đi thêm bước nào nữa. Nếu bạn không buông tảng đá, chính tảng đá sẽ kéo bạn rơi xuống cùng nó. Đã đến lúc phải đưa ra một quyết định rất khác, không phải quyết định của lý trí mà là một cú nhảy của niềm tin. Bạn có tin rằng vũ trụ này sẽ đỡ bạn khi bạn buông tay không?
Bây giờ hãy hít một hơi thật sâu. Hít vào tất cả sự can đảm và nỗi đau của một kiếp người.
Giữ hơi lại trong lồng ngực. Cảm nhận sức nặng ấy lần cuối cùng.
Và khi tôi đếm đến ba, hãy cho phép mình buông.
Một,
hãy chuẩn bị nói lời tạm biệt Atlas.
Hai.
Đừng do dự nữa, đau một lần rồi thôi.
Ba, buông.
Hãy lắng nghe tảng đá đã rơi xuống đáy sâu và sau đó là sự im lặng.
Không có bầu trời nào sụp đổ, trái đất vẫn quay. Những vì sao vẫn tỏa sáng? Chỉ có một thứ thay đổi. Đôi vai của bạn.
Hãy cảm nhận sự nhẹ bẫng ngày như thể trọng lực vừa biến mất. Cột sống của bạn lần đầu tiên sau rất nhiều năm từ vươn thẳng lên, tự nhiên không gồng, không cố.
Luồng khí mát lành tràn vào lồng ngực.
Hãy nhìn xuống đôi bàn tay mình. Chúng chống rỗng.
Trước đây bạn sợ sự trống rỗng nhưng bây giờ hãy cảm nhận xem nó nhẹ nhàng đến mức nào.
Tay rỗng bạn mới có thể chạm vào gió.
Tay rỗng bạn mới có thể nắm lấy tay người mình yêu mà không còn run rẩy vì gánh nặng.
Atlas đã hoàn thành vai diễn của mình.
Cái bản ngã luôn muốn kiểm soát đã được nghỉ ngơi. Người đang đứng ở đây ngay lúc này là một con người mới, nhỏ bé hơn nhưng tự do hơn.
Bạn không còn là người chống đỡ vũ trụ, bạn là người được vũ trụ nâng đỡ.
Hãy hít vào một hơi thật sâu cảm giác tự do
và thở ra những tàng dư cuối cùng của sợ hãi.
Hãy mỉm cười với những vì sao chúng là bạn của bạn.
Từ từ hãy cảm nhận lại cơ thể vật lý đang nằm ở đây.
Cử động nhẹ các ngón tay, ngón chân.
Và khi bạn sẵn sàng hãy mở mắt ra.
Chào mừng bạn trở lại. Chào mừng bạn tái sinh.
Bây giờ bạn đang cảm thấy thế nào? Cảm giác nhẹ nhõm này không phải là ảo giác.
Đó là phản ứng sinh học tự nhiên của não bộ khi bạn ngừng chống lại thực tại.
Nhưng tôi cần nói thật với bạn một điều, cảm giác này sẽ không tự động kéo dài nếu cách sống của bạn vẫn giữ nguyên như cũ. Ngày mai khi bạn bước ra khỏi cửa, thế giới ngoài kia vẫn hỗn độn như vậy.
Kẹt xe vẫn sẽ xảy ra, hóa đơn vẫn đến hạn, những người khó chịu vẫn sẽ xuất hiện, entropy không bao giờ ngủ. Vậy thì bạn sẽ sống thế nào với con người mới vừa được tái sinh này? Bạn sẽ buông xuôi, mặc kệ đời ư? Không. Trước khi kết thúc, tôi muốn tặng bạn một hình ảnh cuối cùng để mang theo làm kim chỉ nam.
Hãy sống như một bông hoa bổ công anh.
Bạn đã bao giờ nhìn kỹ một đóa bổ công anh trước gió chưa? Nó mỏng manh vô cùng, chỉ một cơn gió mạnh cũng có thể xé nó thành trăm mảnh.
Nếu là một hòn đá, nó sẽ nằm im cố kháng cự lại gió. Nhưng bổ công anh thì khác.
Khi cơn gió entropi ập đến, nó không chống lại, nó chủ động buông. Nó để những hạt mầm của mình nương theo sức gió bay đi xa hơn đến những vùng đất mà nếu đứng yên một chỗ, nó không bao giờ chạm tới được. Sự tan rã của bồ công anh không phải là cái chết, đó là cách nó lan tỏa sự sống. Và con người cũng vậy.
Khi cuộc đời đánh bạn một cú thật đau, một thất bại, một mất mát, một đổ vỡ, đừng co cụng lại, đừng dựng thêm tường thành. Hãy học cách của bổ công anh. Hãy để cú va chạm đó xé toạc lớp vỏ cứng bên ngoài, để những hạt mầm của trí tuệ và lòng trắc ẩn bên trong được bay ra. Đó là nghệ thuật buông tay chủ động. Mỗi buổi sáng thức dậy thay vì hỏi hôm nay mình phải kiểm soát điều gì? Hãy thử hỏi một câu khác, hôm nay mình có thể để điều gì diễn ra tự nhiên? Hãy thử đi làm bằng một con đường khác. Hãy thử tha thứ cho lỗi lầm của một đồng nghiệp thay vì phản ứng ngay lập tức.
Hãy thử ngồi chơi với con, không dạy dỗ gì cả, chỉ chơi thôi. Hãy thử nhìn một đống bát đĩa chưa rửa mà không bực bội, chỉ nhận ra đó là dấu hiệu của một bữa ăn đủ đầy. Mỗi hành động nhỏ như vậy là một lần bạn giúp não bộ làm quen với sự không hoàn hảo. Bạn đang xây dựng cơ bắt vô vi cho tâm hồn mình. Và rồi từ từ bạn sẽ nhận ra một điều rất khác. Cuộc đời này không phải là một chiến trường để chiến thắng.
Trước khi video này khép lại, tôi muốn mời bạn thực hiện một hành động reo hạt cuối cùng. Bông hoa bổ công anh cần gió để bay đi, còn tâm hồn bạn cần một sự xác nhận để được giải phóng. Hãy để lại một bình luận bên dưới. Bắt đầu bằng cụng từ. Kể từ hôm nay tôi chọn.
Hôm nay tôi chọn tin tưởng vào dòng chảy. Kể từ hôm nay tôi chọn buông bỏ nỗi sợ ngày mai.
Hay đơn giản là kể từ hôm nay tôi chọn sống như bồ công anh. Hãy viết nó ra.
Khi bạn nhìn thấy dòng chữ đó hiện lên, đó là lúc hạt mầm tự do chính thức được gieo vào tiềm thức của bạn.
Cảm ơn bạn đã dũng cảm đi cùng tôi đến tận giây phút này.
Cuối cùng rồi, chúng ta cũng chỉ là những du khách quá cảnh trong vũ trụ bao la này. Chúng ta đến từ hư vô và rồi cũng sẽ trở về hư vô. Khoảng thời gian ở giữa, thứ mà ta gọi là cuộc đời thật sự quá ngắn để dành nó cho lo âu và những nỗ lực kiểm soát không hồi kết.
Định luật Entropy nói rằng mọi thứ rồi sẽ tan biến. Chiếc xe bạn từng nâng lưu sẽ rỉ xét. Ngôi nhà bạn dày công xây dựng rồi cũng sẽ cũ đi. Thân xác này sẽ giả nua, ký ức sẽ phai màu. Nghe có vẻ buồn phải không? Nhưng chính vì mọi thứ sẽ tan biến nên nó mới đẹp. Chính vì nó không vĩnh cửu nên nó mới quý giá.
Nếu một bông hoa nở mãi không tàn, liệu còn ai dừng lại để ngắm hoa? Nếu cuộc đời này an toàn tuyệt đối và kéo dài mãi mãi, liệu niềm vui sống còn ý nghĩa gì không? Sự vô thường của Entropy chính là gia vị làm cho thực tại trở nên sống động. Vậy nên hãy thôi làm một vị thần Atlas khổ hạnh. Hãy hạ tảng đá xuống. Hãy trở thành một người quan sát, một người thưởng thức, một người khiêu vũ cùng sự hỗn độn của cuộc đời.
Cảm ơn bạn vì đã kiên nhẫn đi cùng tôi đến tận những giây phút cuối cùng này.
Việc bạn ngồi đây, lắng nghe đến tận bây giờ chứng tỏ rằng bên trong bạn một hạt mầm của sự tỉnh thức đã bắt đầu nứt vỏ.
Đừng vội vàng, hãy để nó lớn lên tự nhiên như một cái cây. Không cần gắng sức, chỉ cần ánh sáng và nước.
Ánh sáng tâm trí, người kể chuyện của những vì sao và giải ngân hà đang sống trong bạn.
Chúc bạn một đêm an lành và một cuộc đời rực rỡ trong sự hỗn độn tuyệt vời này.
Chào tạm biệt và hẹn gặp lại trong sự thức tỉnh tiếp theo.