Sự Hiển Hiện – Manifestation
✍️ Mục lục: Sự Hiển Hiện – Manifestation
⭐️Tại Sao CÓ TẤT CẢ Vẫn Thấy “RỖNG”? — Cú Lừa Của DOPAMINE (Sự Thật)ố Phận Hay Tự Do Ý Chí? Câu Hỏi Lớn Nhất Của Một Kiếp Người
✨Có một lời nguyền cổ xưa nói rằng thiên đường duy nhất là nơi bạn chưa từng đặt chân đến. Đã bao giờ bạn khao khát một điều gì đó đến mức ám ảnh chưa? Một chiếc xe, một ngôi nhà hay một người bạn tin rằng chỉ cần có được họ, cuộc đời bạn sẽ sang trang. Bạn tin chắc rằng chỉ cần chạm tay vào nó thôi, mọi thứ sẽ khác. Nhưng rồi khoảnh khắc bạn thật sự nắm được nó trong tay, chỉ vài giờ sau, thứ bạn cảm nhận không phải là hạnh phúc vĩnh cửu mà là một sự trống rỗng đến dợ người.
Tại sao phần thưởng của chiến thắng lại có vị nhạc nhẽo như cho tàn?
Video này sẽ không dạy bạn cách thành công, nó sẽ giải mã một lỗi hệ thống tàn nhẫn trong não bộ khiến con người ta vẫn đau khổ ngay cả khi đã có tất cả. Và nếu bạn xem đến cuối, tôi sẽ trao cho bạn một nghi thức lượng tử để hack lại chính hệ thống đó.
Chào mừng bạn đến với sự thật trần trụi về dopamin và bản ngã.
Câu chuyện vua Midas thời hiện đại.
Chúng ta hãy bắt đầu bằng một câu chuyện cổ tích nhưng là phiên bản dành cho người lớn. Bạn chắc hẳn đều biết huyền thoại về vua Midas, người được thần linh ban cho một năng lực kỳ diệu. Chạm tay vào bất cứ thứ gì, thứ đó sẽ biến thành vàng. Từ trước đến nay, chúng ta thường kể câu chuyện đó như một bài học về lòng tham. Nhưng hôm nay tôi muốn bạn nhìn nó như một bi kịch của sự hiện. Hãy thử tưởng tượng lại câu chuyện ấy nhưng thay vì một vị vua cổ đại, Midas của chúng ta là một người đàn ông 35 tuổi, một CEO hoặc chính là bạn. Trong 10 năm tuổi trẻ, anh ta đã đánh đổi rất nhiều thứ.
Những đêm mất ngủ, những bữa cơm gia đình vắng mặt, những cuộc vui bạn bè bị hoãn lại vô thời hạn, tất cả chỉ để theo đuổi một thứ duy nhất mà anh ta gọi là giấc mơ vàng.
Giấc mơ đó có thể là chiếc chìa khóa của một căn penouse nhìn ra sông Sài Gòn hoặc là chiếc ghế giám đốc mà anh ta đã phải đấu đá giành giật chảy vi chóc vảy mới có thể ngồi vào. Trong suốt 10 năm ấy, hình ảnh về ngày chiến thắng là nguồn nhiên liệu duy nhất giúp anh ta sống sót. Anh ta tưởng tượng ra khoảnh khắc mình mở cánh cửa căn nhà đó, bước vào, hít một hơi thật sâu, mùi sơn mới, mùi da thật của bộ sofa ý đắt tiền. Anh ta tin chắc rằng ngay tại khoảnh khắc ấy, mọi đau khổ sẽ tan biến, một thiên đường vĩnh cửu sẽ chính thức mở ra.
Và rồi ngày đó cũng đến. Anh ta ký xong hợp đồng, anh ta cầm chiếc chìa khóa trong tay, anh ta, mở cửa và bước vào.
Trong 30 phút đầu tiên, tim anh ta đập mạnh. Dopamin bắn pháo hoa trong não.
Anh ta đi chạm vào từng bức tường, từng cái nắm cửa, từng góc nhỏ trong căn nhà.
Mọi thứ đều đúng y như thiết kế, hoàn hảo, không có gì sai cả.
Nhưng rồi màn đêm buông xuống, anh ta mồi một mình giữa phòng khách rộng gần 100 m vuông. Ánh đèn thành phố bên dưới lấp lánh như hàng ngàn vì sao. Anh ta rót trong mình một ly rượu vang và đột nhiên một sự im lặng tinh hoàng ập đến.
Căn nhà vẫn đẹp nhưng nó không còn phát sáng như trong giấc mơ của anh ta nữa.
Nó chỉ còn là những bức tường, những viên gạch, những vật chất vô chi. lạnh lẽo. Nỗi lo âu của ngày hôm qua không biến mất. Sự cô đơn trong lòng anh ta không được lấp đầy bởi những mét vuông sản gỗ. Và lần đầu tiên một câu hỏi bật lên trong đầu anh ta. Is this it? Chỉ thế này thôi sao? Mình đã chạy trốn khỏi cuộc sống thực tại suốt 10 năm chỉ để đến được nơi này. Nhưng tại sao cái đích này lại giống hệt nơi mình bắt đầu?
Đó chính là khoảnh khắc lời nguyền của vua Midas bắt đầu linh ứng. Anh ta có vàng nhưng anh ta chết đói về mặt tinh thần ngay trên chính đúng vàng đó.
Nếu câu chuyện vừa rồi nghe quen thuộc thì xin chúc mừng. Bạn là một con người hoàn toàn bình thường và bạn đang trải qua một hiện tượng tâm lý rất phổ biến mà các chuyên gia gọi là Arrival fallacy, ảo ảnh của đích đến hay còn được gọi là trầm cảm sau thành tựu.
Đây là nỗi đau thầm kín nhất của những người trưởng thành, đặc biệt là sau tuổi 30. Khi còn trẻ, bạn buồn vì bạn thiếu, bạn chưa có xe, chưa có người yêu, chưa có tiền. Nỗi buồn đó thật ra lại khá dễ chịu vì nó luôn đi kèm với hy vọng. Bạn tin rằng chỉ cần mình cố gắng lấp đầy kẻ thiếu ấy, bạn sẽ vui. Nhưng sau 30 tuổi, khi bạn đã bắt đầu có, bạn mới đối diện với nỗi buồn thật sự. Đó là nỗi buồn của sự thừa mứa nhưng bên trong vẫn rỗng tuếch.
Hãy nhớ lại lần bạn mua chiếc điện thoại đời mới nhất. Trước khi mua, bạn xem review mỗi ngày. Bạn tưởng tượng cảm giác cầm nó trên tay. Bạn nghĩ về những bức ảnh đẹp mà bạn sẽ chụp. Lúc đó, chiếc điện thoại trong đầu bạn không còn là kim loại và kính nữa. Nó là một tác phẩm nghệ thuật, một phét màu công nghệ.
Nhưng khi bạn đã sở hữu nó rồi, chỉ sau khoảng hai tuần nó trở lại nguyên hình, một thiết bị liên lạc. Bạn quăng nó lên giường, bạn quên sạp pin, bạn thấy nó chảy xước và cũng không còn bận tâm. Cảm giác thần thánh biến mất. Vậy điều gì đang xảy ra? Tại sao bộ não lại lừa chúng ta một cú đau như vậy? Tại sao chúng ta có thể dành cả năm để theo đuổi một cô gái để rồi khi cô ấy nhận lời yêu, cảm xúc lại dần nguội lạnh?
Phải chăng chúng ta là những kẻ bội bạc, những kẻ cả thèm chóng chán? hay sâu xa hơn, đây là một cơ chế sinh tồn tàn nhẫn được cài sẵn vào mã gen của loài người từ thời xử.
Xã hội luôn dạy bạn rằng hãy đặt mục tiêu, đạt được nó và bạn sẽ hạnh phúc.
Nhưng đó là lời nói dối vĩ đại nhất. Sự thật là thế này. Bộ não của bạn không được thiết kế để hạnh phúc. Nó được thiết kế để sinh tồn. Và để sinh tồn, nó không bao giờ cho phép bạn thỏa mãn quá lâu. Nếu tổ tiên chúng ta ăn no một bữa và cảm thấy đủ hạnh phúc để nằm dài trong hangng đá ngắm mây thì họ đã bị thú giữ ăn thịt từ rất lâu rồi. Chính sự bất mãn, chính sự chán trường, chính cảm giác thiếu thiếu một cái gì đó mới là động cơ vĩnh cửu giữ cho giống loài này không ngừng tiến về phía trước.
Vì vậy, bạn đau khổ không phải vì bạn thất bại. Bạn đau khổ vì bạn đang vận hành đúng theo thiết kế của tạo hóa.
Vậy thì câu hỏi đặt ra là chúng ta phải làm sao? Chẳng lẽ cuộc đời này chỉ là một chiếc máy chạy bộ khổng lồ, nơi ta chạy hộc tốc mỗi ngày chỉ để đứng yên tại chỗ? Chẳng lẽ lối thoát duy nhất là từ bỏ tất cả, lên núi đi tu, cắt đứt với thế giới vật chất.
Không, chúng ta không cần chối bỏ vật chất, chúng ta cần hiểu đúng về nó. Đa số những người khuyên ngoài kia sẽ nói với bạn rằng, “Hãy biết ơn những gì mình đang có, hãy sống chậm lại.” Những người khuyên đó không sai, nhưng chúng giống như việc bả một người đang lên cơn niện rằng, “Hãy hít thở sâu đi, nó không chạm được vào gốc rễ của vấn đề.”
Để thoát khỏi ma trận này, chúng ta cần một cuộc phẫu thuật tâm trí thật sự sâu.
Tôi sẽ không dùng những lời nói sáo rỗng để xoa dịu bạn. Tôi sẽ dùng khoa học thần kinh để cho bạn thấy dopamin đang vận hành ra sao bên trong bộ não. Tôi sẽ dùng những quy luật của vật lý lượng tử, sự sụp đổ của hàm sóng và nguyên lý bất định để lý giải vì sao sở hữu lại là kẻ thủ của tiềm năng. Và cuối cùng chúng ta sẽ chạm đến trí tuệ cổ xưa của triết học phản biện để hack lại toàn bộ hệ thống này. Câu hỏi lớn nhất là làm thế nào để vẫn sống giữa đủ đầy mà tâm thế vẫn tự do, không bị lệ thuộc vào sự trồi sụt của dopamin?
Làm thế nào để giữ được rung động của lần đầu tiên ngay trong cuộc sống hiện tại? Nếu bạn đã sẵn sàng để nhìn thấy ma trận, hãy thắt dây an toàn, chúng ta bắt đầu.
Chào mừng bạn bước vào phòng thí nghiệm của tâm trí.
Để hiểu vì sao con người có thể đau khổ ngay cả khi đang ngồi trên đống vàng, chúng ta buộc phải thực hiện một cuộc phẫu thuật nhận thức. Chúng ta phải lật tẩy kẻ chủ mưu đứng sau mọi ham muốn điên cuồng của bạn. Tên hắn là Dopamin.
Trong nhiều thập kỷ, truyền thông đại chúng, sách Self và cả những người bán hàng đã thì thầm vào đầu bạn một lời nói dối ngọt ngào. Họ gọi dopamin là hocmôn hạnh phúc. Họ vẽ ra một công thức đơn giản. Bạn mua chiếc xe này, dopamin tiết ra và bạn hạnh phúc. Bạn hôn cô gái kia, dopamin bùng nổ và bạn viên mãn.
Nhưng đó chính là cú lừa thế kỷ của Khoa học thần kinh đại chúng. Sự thật tàn khốc hơn nhiều. Dopamin không phải là hóa chất của sự hưởng thụ. Nó không chịu trách nhiệm cho cảm giác sướng khi bạn ăn một miếng bánh ngon hay khi bạn nằm thư giãn trên bãi biển. Dopamin là hóa chất của sự mong cầu. Nhiệm vụ duy nhất của nó là tạo ra động lực. Trong não bộ của bạn tồn tại hai hệ thống hoàn toàn tách biệt. Hệ thống thứ nhất là muốn. Nó được điều khiển bởi dopamin. Nó hét vào tai bạn rằng hãy lấy cái đó đi, hãy đạt được nó bằng mọi giá. Hệ thống thứ hai là thích. Nó được điều khiển bởi Opid và endocannabinoid.
Đây mới là những chất an thần tự nhiên mang lại cảm giác thỏa mãn, bình yên và tận hưởng. Bi kịch lớn nhất của kiếp người nằm ở chỗ. Hai hệ thống này không phải lúc nào cũng đi cùng nhau. Bạn có thể thêm khác một thứ gì đó đến điên cuồng. Dopamin đạt cực đại. Nhưng khi đạt được nó, bạn lại chẳng cảm thấy vui vẻ gì vì hệ thống tận hưởng đã chết lạng từ lâu. Hãy nhìn những người nghiện cờ bạc. Họ không hề vui khi kéo cần gạt máy slot. Họ căng thẳng, họ đau khổ, tim đập dồn dập. Nhưng họ không thể dừng lại vì dopamin vẫn gào thét. lần sau sẽ thắng.
Trong khi hệ thống thích đã tắc nấm từ lâu.
Thành ra sao? Tại sao sự hào hứng lại tắt ngúng ngay khoảnh khắc bạn đạt được mục tiêu? Câu trả lời nằm ở một cơ chế sinh học lạnh lùng mang tên Lỗi dự báo phần thưởng. Bộ não của bạn là một cỗ máy tiên chi. Nó liên tục dự đoán tương lai và công thức dopamin thực chất chỉ là một phép trừ đơn giản. Dopamin bằng kết quả thực tế trừ đi sự kỳ vọng.
Hãy lấy ví dụ về việc mua một chiếc điện thoại mới. Trước khi mua, thực tế của bạn là chưa có gì nhưng kỳ vọng của bạn là rất lớn. Bạn xem quảng cáo, bạn tưởng tượng cảm giác cầm nó trên tay. Bạn nghĩ về cuộc sống tốt hơn sau khi sở hữu nó.
Khoảng cách lớn giữa cái chưa có và cái sắp có tạo ra một áp lực tâm lý khổng lồ. Não bộ bơm dopamin để thúc bạn hành động. Làm việc đi, tiết kiệm đi, mua nó đi. Bạn cảm thấy hưng phấn, dạo rực như thể mình đang tiến gần đến hạnh phúc.
Nhưng đó không phải hạnh phúc, đó chỉ là sự kích động của ham muốn. Rồi khoảnh khắc sở hữu đến, bạn cầm chiếc điện thoại trên tay, bạn bóc lớp nilon, bạn bật màn hình lên. Lúc này thực tế đã bằng với kỳ vọng. Kết quả trừ kỳ vọng bằng 0. Ngay lập tức dopamin bị cắt, hệ thống trong não ra lệnh, nhiệm vụ hoàn thành, ngắt năng lượng, cảm giác hụt hẫng xuất hiện. Cái cảm giác rất quen.
Ủa, chỉ có vậy thôi sao? Chiếc điện thoại không có lỗi gì cả, nó vẫn đẹp, vẫn xịn. Vấn đề nằm ở chỗ não bộ của bạn đã ngừng dự đoán. Khi không còn bất ngờ, dopamin không còn lý do tồn tại. Sự phấn khích bốc hơi nhanh như giọt nước trên trào nóng.
Đến đây, bạn có thể oán trách tạo hóa.
Tại sao lại thiết kế một hệ thống tảng nhẫn như vậy? Tại sao không cho con người được thỏa mãn mãi mãi. Để trả lời, chúng ta phải quay ngược 200.000 năm trước về đồng cỏ châu Phi. Hãy tưởng tượng một người tiền xử tên là A. A săn được một con hươu. A ăn no. Nếu não của A cho phép anh ta cảm thấy mãn nguyện vĩnh viễn, anh ta sẽ nằm dài trong hang nắm mây trôi và nghĩ rằng đời thế là đủ.
Kết quả là gì? Tuần sau A chết đói hoặc đêm đó A bị thú giữ ăn thịt vì mất cảnh giác. Bây giờ hãy nhìn người tiền xử tên là B. B cũng săn được hươu. B cũng ăn no. Nhưng chỉ vài giờ sau, não của Bê cắt đứt cảm giác dễ chịu. Nó tiêm vào đầu B một cảm giác bồn chồn, lo âu và thiếu thiếu cái gì đó. Cảm giác khó chịu đó buộc B phải đứng dậy, mài lại ngọn lao, đi tìm thức ăn dự trữ hoặc tìm bạn tình để sinh sản. Người A đã tược chủng.
Chúng ta tất cả những con người đang sống hôm nay đều là hậu duệ của người B.
Chúng ta là con cháu của những kẻ không bao giờ viết đủ.
Vì vậy, sự bất mãn, lòng tham và cảm giác trống rỗng sau khi đạt thành tựu không phải là một căn bệnh. Nó là tính năng sinh tồn cốt lõi đã giúp loài người tồn tại đến ngày hôm nay. Thiên nhiên không quan tâm bạn có hạnh phúc hay không. Thiên nhiên chỉ quan tâm bạn có tiếp tục chạy hay không. Bởi vì khoảnh khắc bạn dừng lại và cảm thấy đủ cũng là khoảnh khắc bạn bị đào thải khỏi cuộc chơi của tiến hóa.
Niềm vui lại chết yểu ngay khi bạn vừa sở hữu nó. Hãy nhìn vào một đồng xu đang quay. Khi bạn búng một đồng xu lên và nó đang xoay tít trên mặt bàn, tôi hỏi bạn một câu rất đơn giản. Lúc này nó là mặt ngửa hay mặt sấp? Câu trả lời theo tinh thần lượng tử là nó vừa là ngửa vừa là sấp. Khi còn đang quay, đồng xu không phải là một miếng kim loại cố định, nó không là một thứ cụ thể nào cả. Nó đang ở trong trạng thái trồng chập. Lúc này đồng xu không còn là vật chất, nó là một hàm sóng xác suất, một trạng thái năng lượng mờ ảo chứa đựng tất cả các kết quả có thể xảy ra cùng một lúc. Và điều quan trọng nhất là thế này. Tâm trí con người nghiện trạng thái đang quay đó. Khi bạn đang tán tỉnh một người nhưng chưa biết họ có thích mình hay không. Khi bạn vừa đi phỏng vấn và đang chờ kết quả của công việc trong mơ. Đó đều là những khoảnh khắc đồng xu đang quay. Mọi thứ đều chưa ngã ngũ, tương lai chưa được chốt lại, chưa có câu trả lời cuối cùng.
Và chính vì tương lai chưa bị đóng khung nên trong đầu bạn nó trở thành kịch bản hoàn hảo nhất. Bạn không yêu thực tại, bạn đang yêu tiềm năng nằm trong sự xoay vần đó. Khi đối tượng ham muốn của bạn, chiếc xe, ngôi nhà, người tình còn ở trạng thái đang quay, chúng không có khuyết điểm. Chiếc xe chưa mua là chiếc xe không bao giờ hỏng. Người chưa cưới
là người không bao giờ cằn nhằn. Mọi thứ đều lấp lánh, hoàn hảo vì chúng chưa va chạm với thực tại thô giáp. Dopamin của bạn bùng nổ không phải vì bạn sắp có được món đồ đó mà vì bạn đang đứng trước một tiềm năng vô hạn.
Bạn không chịu nổi sự lấp lừng đó. Bản chiếm hữu chỗi dậy. Bạn muốn nó phải là của bạn. Bạn quyết định chốt đơn. Bạn tỏ tình. Bạn ký tên và hợp đồng. Hành động đó giống hệt như việc bạn đưa bàn tay ra. và đập mạnh xuống đồng xu đang quay.
Bùng! Đồng xu dừng lại, ham sóng sụp đổ, quả cầu năng lượng mờ ảo biến mất, trạng thái vừa ngửa vừa sấp không còn nữa. Giờ đây, trên bàn chỉ còn lại một miếng kim loại lạnh lẽo nằm im ở một mặt duy nhất, hoặc ngửa hoặc sấp, không còn khả năng nào khác. Và đây là bài học đau đớn nhất mà vật lý lượng tử mang lại. Thực tại luôn luôn nghèo nàn hơn tiềm năng. Khi hàm sóng sụp đổ và trở thành vật chất cụ thể, nó trở nên hữu hạn, cứng nhắc và tầm thường. Chiếc xe bây giờ chỉ còn là phương tiện đi lại với những vết xước nhỏ khó chịu. Người tình bây giờ là một con người bình thường với đầy đủ thói quen và khuyết điểm. Phép màu đã bị giết chết bởi chính hành động sở hữu của bạn.
Bạn thất vọng không phải vì món đồ đó tệ. Bạn thất vọng vì bạn đã đánh đổi sự vô hạn của trí tưởng tượng để lấy sự hữu hạn của vật lý. Bạn đã dùng tiền, thời gian và cảm xúc của mình để mua về một cái xác của hàm sóng. Và tệ hơn nữa, một khi nó đã trở thành vật chất, nó bắt đầu tuân theo quy luật tàn bạo của thời gian. Nó cũ đi, nó hỏng hóc, nó trở thành gánh nặng. Sự háo hức ban đầu biến thành trách nhiệm bảo dưỡng, trả góp và nỗi lo sợ mất mát. Nhưng nỗi đau chưa dừng lại ở đó. Tại sao khi chọn một thứ chúng ta luôn cảm thấy tiếp nuối những thứ khác? Hãy nói về đa vũ trụ. Hãy tưởng tượng cuộc đời bạn là một cái cây lượng tử khổng lồ với vô số nhánh rẽ.
Mỗi nhánh là một phiên bản khác nhau của bạn. Có phiên bản cưới người này và sống ở một thành phố nhỏ. Có phiên bản cưới người khác và sống ở đô thị lớn. Có phiên bản không cưới ai cả và đi vòng quanh thế giới. Khi bạn đứng trước ngã rẽ, tất cả các phiên bản đó đều cùng tồn tại song song. Bạn cảm thấy mình giàu có vô cùng vì bạn có thể trở thành bất cứ ai. Nhưng khoảnh khắc bạn nói, “Tôi chọn cái này.” Đó là một hành động tàn sát.
Để hiện thực hóa một nhánh duy nhất, bạn buộc phải chặt bỏ tất cả những nhánh còn lại. Những phiên bản tự do, bạn phiêu lưu, bạn giàu có theo cách khác. Tất cả đều chết để nhường chỗ cho một thực tại duy nhất này. Sự trống rỗng bạn cảm thấy sau khi đạt được mục tiêu thực chất là một dạng tang chế tinh thần. Bạn đang để tang cho những cuộc đời mà bạn đã không chọn. Bạn đang đề tang cho những tiềm năng đã bị giết chết bởi chính quyết định của mình. Đây là cái giá của việc trở thành một thứ gì đó cụ thể. Để là một người, bạn phải chấp nhận không còn là tất cả những người khác. Nhưng bản ngã của con người thì không chấp nhận điều đó. Nó luôn tham lam. Nó muốn tất cả. Nó nhìn vào thứ bạn đang có, một thực tại hữu hạn và so sánh với những thứ bạn đã mất, những tiềm năng lung linh. Rồi kết luận mình đã chọn sai, lẽ ra mình phải hạnh phúc hơn. Đó là một cái bẫy. Vì dù bạn chọn nhánh nào đi nữa, sự sụp đổ của hàm sóng vẫn sẽ diễn ra y hệt. Bạn sẽ luôn nhìn sang những nhánh cây đã gãy và tiếc nuối. Vậy lối thoát nằm ở đâu? Làm sao để sống trong thực tại hữu hạn này mà vẫn giữ được niềm vui của sự vô hạn? Làm sao để đồng xu đã ngã vẫn có thể tiếp tục quay trong tâm trí bạn? Để làm được điều đó, chúng ta cần một công nghệ tâm thức cao hơn cả lượng tử. Chúng ta cần bước vào phần ba, cú bẻ lái của bản ngã.
Hãy dừng lại một chút, không chạy nữa.
Chỉ đứng yên và nhìn vào bức tranh toàn cảnh, bạn sẽ thấy một sự thật rất khó chịu. Có một sự thông đồng hoàn hảo giữa sinh học và vật lý để chống lại sự bình yên của bạn.
Một mặt sinh học thông qua dopamin đóng vai kẻ lừa đảo. Nó thì thầm vào tai bạn những lời hứa rất ngọt. Cố lên, chỉ cần cưới được người đó thôi, chỉ cần mua được căn nhà kia thôi, chỉ cần chạm tới mục tiêu này nữa thôi. Rồi đời mày sẽ là thiên đường. Nó bơm năng lượng cho bạn, nó bắt bạn chạy, chạy không ngừng nghỉ.
Nhưng mặt còn lại, vật lý thông qua quy luật của lượng tử và sự phân dã, đóng vai kể đao phủ.
Nó không đuổi theo bạn, nó đứng yên. Nó chừa ngay tại vạch đích. Và đúng khoảnh khắc bạn chạm tay vào thứ mình khao khát, nó ra tay. Mọi phép màu bị rút cạn ngay lập tức. Giấc mơ vàng biến thành một khối vật chất tầm thường. Và từ giây phút đó, thứ bạn vừa sở hữu bắt đầu mục giữa theo thời gian. Bạn thấy cái bẫy này chưa? Bạn được lập trình để khao khát cái vô hạn nhưng bạn lại bị nhốt trong một vũ trụ hữu hạn.
Bạn được thiết kế để yêu những đám mây, những khả năng, những tiềm năng, những điều có thể. Nhưng đôi tay bạn chỉ có thể nắm những cục đá, những thứ đã cố định, đã ngã ngũ, đã đóng khung. Đây không phải lỗi của bạn, đây là cấu hình mặc định của trò chơi làm người.
Có một định nghĩa rất nổi tiếng về sự điên dổ, làm đi, làm lại một việc giống nhau và mong chờ một kết quả khác.
Nhìn lại cuộc đời mình, chúng ta có đang như vậy không? Năm 20 tuổi, bạn nghĩ chiếc xe là hạnh phúc. Mua xong bạn chán. Năm 25 tuổi, bạn nghĩ tình yêu là hạnh phúc. Khi ở bên nhau đủ lâu, mọi thứ trở nên bình thường. Năm 30 tuổi, bạn nghĩ chức danh là hạnh phúc. Có được rồi, bạn chỉ thấy áp lực.
Chúng ta cứ nhảy từ hòn đá này sang hòn đá khác giữa dòng sông siết của cuộc đời. Luôn tin rằng hòn đá tiếp theo sẽ khô ráo vĩnh viễn. Nhưng hòn đá nào cũng chìm ngay khi bạn đặt chân lên. Chúng ta giống như những con lừa đuổi theo một củ cà rốt treo ngay trước mỗi mình. Củ cà rốt đó là một ảo ảnh được tạo ra bởi những khả năng chưa xảy ra.
Cơn đói trong bạn là một ảo giác hóa học được tạo ra bởi dopamin. Cả hai thứ đó đều không thật. Chỉ có một thứ là thật đó là sự mệt mỏi của đôi chân sau một chặm chạy dài không có điểm dừng.
Vậy thì câu hỏi đặt ra là lối thoát nằm ở đâu? Phải chăng chúng ta nên buông xuôi, chấp nhận sống một cuộc đời vô vị, không ham muốn, không mục tiêu? Phải chăng chúng ta nên bỏ lại tất cả, lên núi đi tu, trốn khỏi chiếc máy chạy bộ này? Không, trốn chạy không phải là giải pháp. Nếu khoa học đã chỉ ra một điều rất rõ, thế giới bên ngoài không bao giờ có thể lấp đầy cơn đói bên trong bạn, thì có lẽ chúng ta đã tìm kiếm sai chỗ.
Vấn đề không nằm ở chiếc xe, không nằm ở căn nhà, không nằm ở người bạn đời. Vấn đề nằm ở kẻ đang đi tìm kiếm tất cả những thứ đó.
Có một con quái vật đang sống trong tâm trí bạn. Nó không cần thức ăn, nó không cần tiền bạc. Nó sống bằng cảm giác thiếu thốn. Càng thiếu nó càng mạnh. Nó sợ nhất là cảm giác đủ đầy. Vì đủ đầy chính là cái chết của nó. Chính nó là kẻ thì thầm vào tai bạn mỗi đêm. Mình chưa đủ tốt, mình cần nhiều hơn. Mình phải trở thành một phiên bạt khác. và bạn nghe theo. Đã đến lúc chúng ta rời khỏi phòng thí nghiệm lạnh lùng của khoa học.
Đã đến lúc bước vào một căn phòng khác tối hơn, sâu hơn và nguy hiểm hơn, nơi chứa đựng bí mật đen tối nhất của tâm thức con người. Chúng ta sẽ đi tìm kẻ chủ mưu thật sự, không phải dopamin, không phải vật chất, không phải vũ trụ mà là thứ đang nhìn bạn từ trong gương.
Tên của nó là bản ngã.
Tai hại mà chúng ta thường gán cho nhau.
Con người thời nay sống thực dụng ham vật chất. Sai hoàn toàn sai. Nếu bạn thực sự ham vật chất, bạn sẽ yêu một món đồ vì chính bản thân nó. Bạn sẽ yêu chiếc túi đắt tiền vì chất da của nó, vì đường may của nó, vì cảm giác chạm tay vào nó. Và nếu chỉ có vậy, bạn đã nâng lưu nó suốt nhiều năm. Nhưng sự thật thì sao? Bạn chán nó chỉ sau vài tuần. Điều đó nói lên một điều rất rõ. Bạn không hề yêu món đồ đó và bạn cũng không yêu vật chất. Vậy thì bạn đang yêu cái gì? Có một nhà phân tâm học đã chạm đúng vào gốc dễ của vấn đề này. Ông đưa ra một khái niệm rất khó chịu nhưng cực kỳ chính xác. Ông nói rằng mọi ham muốn của con người không thật sự hướng đến đối tượng, nó hướng đến hình ảnh lý tưởng về chính mình mà đối tượng đó hứa hẹn mang lại. Nói cách khác, bạn không muốn món đồ. Bạn muốn con người mà bạn tin mình sẽ trở thành sau khi có món đồ đó.
Khi bạn ký xét mua một chiếc xe thể thao đắc tiền, bạn không mua một khối kim loại và cao su. Bạn đang mua một bộ nhận diện cho bản thân. Bạn đang mua cảm giác tôi là người thành đạt, tôi có giá trị, tôi đã chiến thắng cuộc chơi xã hội.
Chiếc xe chỉ là đạo cụ trong vở kịch mà bạn là nhân vật chính. Khi bạn khao khát một người phụ nữ xinh đẹp, bạn không chỉ khao khát cơ thể của cô ấy, bạn khao khát cảm giác nếu mình có được cô ấy, mình là người đáng giá. Mình được ngưỡng mộ, mình là kẻ chiến thắng. Cô ấy trở thành một tấm gương để bạn soi vào và thấy bản thân mình vĩ đại hơn.
Vì vậy, chúng ta cần nói thẳng với nhau một điều rất quan trọng. Chúng ta không phải là những kẻ ham vật chất. Chúng ta là những kẻ nghiện bản sắc. Chúng ta dùng đồ vật, danh xưng, mối quan hệ để xây dựng một hình ảnh về chính mình mà ta ao ước được sống trong đó. Món đồ chưa bao giờ là mục tiêu cuối cùng. Nó chỉ là một chiếc chìa khóa mà bạn hy vọng sẽ mở ra một phiên bản khác của chính mình.
Nhưng bi kịch thật sự bắt đầu từ đây.
Jack La Khang nói rằng cái tôi của con người được hình thành từ một sự thiếu hụt. Từ khi còn rất nhỏ, chúng ta đã mang trong mình một cảm giác mơ hồ rằng mình chưa đủ, chưa đủ mạnh, chưa đủ giỏi, chưa đủ được yêu, chưa đủ giá trị.
Và thế là chúng ta lớn lên với một cái lỗ trống vô hình trong tim. Suốt cả cuộc đời, chúng ta đi tìm những thứ ở bên ngoài để nhét vào cái lỗ đó.
Một chiếc xe, một căn nhà, một tài khoản ngân hàng, một danh xưng, một người yêu khiến người khác phải ngước nhìn.
Dopamin thì thầm với bạn rằng, “Đó rồi, mảnh ghép cuối cùng đó, chỉ cần có nó thôi, bạn sẽ trọn vẹn.
Và bạn tin bạn mua chiếc xe bạn ký hợp đồng bạn bước vào căn nhà mới khoảnh khắc ngồi sau vô lăng tay đặt lên vô lăng ra mắt nhìn ánh đèn thành phố bạn chờ đợi một phép màu. Bạn chờ con người cũ đầy lo sợ, đầy tự ti, đầy nghi ngờ bản thân biến mất. Bạn chờ một phiên bản mới xuất hiện tự tin hơn, mạnh mẽ hơn, bất khả chiến bại hơn.
Nhưng phép màu không xảy ra. Bạn lái xe về nhà, tắt máy, bước xuống và trong khoảnh khắc nhìn vào gương, bạn thấy một sự thật lạnh người. Bạn vẫn là bạn. Cái tôi ngồi trong chiếc xe sang vẫn mang nguyên những vết thương cũ, những nỗi sợ cũ, những khoảng trống cũ. Chiếc xe không hề thay đổi cấu trúc tâm lý của bạn. Nó chỉ là một lớp vỏ.
Khoảng cách giữa con người bạn đang là con người bạn tưởng rằng mình sẽ trở thành vẫn nằm nguyên đó.
Đây chính là khoảnh khắc vỡ mộng. Bạn không chán chiếc xe. Bạn thất vọng về chính mình. Bạn thất vọng vì chiếc xe đã không thể biến bạn thành một vị thần.
Bạn nhận ra một sự thật đau đớn. Vật chất không thể chữa lành vết thương tâm hồn.
Giống như khi bạn đang khát nước mà người ta đưa cho bạn một cái bánh quy.
Dù cái bánh đó có đắt tiền đến đâu, nó cũng không giải quyết được cơn khát, thậm chí nó còn làm bạn khát hơn.
Khi nhận ra chiếc xe không lấp đầy được lỗ hổng bên trong, bản ngã làm gì? Nó có chấp nhận sự thật không? Không, bản ngã là một kẻ nói dối cực kỳ tinh vi. Nó cúi xuống thi thầm vào tai bạn.
À chắc là do chiếc Por này chưa đủ xịn, phải là chiếc Ferrari kia mới đúng. Hoặc nó đổi giọng, “Không phải xe, là nhà, cái biệt thự kia mới thật sự lấp đầy được bạn.” Và thế là vòng lặp bắt đầu lại. Bạn vứt bỏ món đồ cũ không phải vì nó xấu mà vì nó đã bị lột trần, nó không còn giữ được phép màu. Bạn lao vào cuộc săn mới không phải vì bạn cần thứ đó mà vì nó vẫn còn bí ẩn.
Bạn không đi tìm đồ vật, bạn đi tìm hy vọng. Hy vọng rằng lần tới sẽ khác, lần tới mình sẽ đủ, lần tới mình sẽ trọn vẹn.
Đây chính là luân hồi trong tâm lý học hiện đại. Không phải địa ngục sau khi chết mà là một vòng chạy sống động ngay trong đời này. Một cuộc chạy trốn vĩnh viễn khỏi sự trống rỗng của chính mình bằng cách liên tục thay ra đổi thịt những mặt nạ bên ngoài.
Hãy thử đặt ra một câu hỏi táo bạo.
Chuyện gì sẽ xảy ra nếu bạn thực sự hài lòng vĩnh viễn với những gì mình đang có? Nếu sáng mai thức dậy, bạn nhìn căn nhà cũ và thấy tuyệt vời. Bạn nhìn công việc hiện tại và thấy đủ rồi, không cần thêm gì nữa, không cần chứng minh gì nữa. Bạn nghĩ đó là thiên đường. Không, với bản ngã, đó là địa ngục. Hãy hiểu đúng bản chất của bản ngã. Bản ngã là một kẻ giải quyết vấn đề. Nó tồn tại bằng cách luôn có một thứ gì đó để theo đuổi. Tôi là người đang cố mua nhà. Tôi là người đang chinh phục cô ấy. Tôi là người đang phấn đấu để thành công hơn.
Chính trạng thái đang làm đó tạo ra cảm giác về sự tồn tại của cái tôi. Nhưng khi bạn đạt được mục tiêu, vấn đề biến mất, cuộc chiến kết thúc và đột nhiên bản ngã trở nên thừa thãi. Nó nhìn vào sự bình yên và hoảng sợ.
Nếu không còn gì để khao khát, không còn gì để lo lắng thì tôi là ai? Sự tĩnh lặng là kẻ thù lớn nhất của cái tôi. Bởi vì trong sự tĩnh lặng, bản ngã tan biến.
Bản ngã giống như một con cá mập. Cá mập phải bơi liên tục để nước chảy qua mang và hô hấp. Nếu nó dừng lại, nó chìm xuống và chết. Bản ngã cũng vậy, nó phải khao khát liên tục thì mới duy trì được danh tính của mình.
Nếu nó không còn khao khát nữa, tức là khi bạn thật sự thấy đủ, bản ngã sẽ cảm nhận như thể nó đang biến mất. Đó là lý do vì sao ngay khoảnh khắc bạn vừa chạm tay vào hạnh phúc, bản ngã lập tức tiêm vào đầu bạn một liều thuốc mang tên sự nhàm chán. Nó khiến bạn chán chiếc xe mới. Nó khiến bạn soi lỗi người bạn đời hoàn hảo. Nó phá vỡ sự bình yên của bạn
không phải vì nó muốn bạn khổ mà vì nó cần một vấn đề mới để tiếp tục tồn tại.
Sự bất hạnh của bạn chính là nguồn sống của bản ngã. Đây là một sự thật rất khó nuốt. Chúng ta nghiện đau khổ nhiều hơn là nghiện hạnh phúc. Hạnh phúc thì nhẹ, nó êm, nó thoáng và nó tan biến rất nhanh giống như xương khói. Nhưng đau khổ, lo âu, kịch tính thì khác. Chúng nặng, chúng đặc và chúng mang lại một cảm giác rất rõ ràng. Tôi đang tồn tại.
Khi bạn đau khổ vì thất tình, bạn nói tôi đang đau. Khi bạn lo lắng vì nợ nần, bạn nói tôi đang lo. Chính nỗi đau xác nhận sự tồn tại của cái tôi. Vì thế khi mọi chuyện đang êm đẹp, con người có xu hướng vô thức tự phá hoại. Chúng ta gây sự với người yêu mà không có lý do rõ ràng. Chúng ta tiêu tiền vào những thứ không cần thiết để rồi lại lo lắng về tiền. Chúng ta trì hoãn công việc để tự tạo ra áp lực deadline. Tại sao? Để khuấy động mặt hồ đang yên à? Để tạo ra sóng. Bởi vì thà là cưỡi trên những con sóng dữ dội của đau khổ, còn hơn là chìm nghỉm trong sự bình yên tể nhạt đến mức cái tôi bị láng quên. Bạn cứ tưởng mình là nạn nhân của hoàn cảnh. Tại sao tôi cứ gặp xui xẻo? Tại sao tôi cứ cả thèm chóng chán?
Không, bạn hay chính xác hơn là bản ngã của bạn, là đạo diễn của bộ phim bi kịch này. Bạn tự viết kịch bản, bạn tự tạo ra kịch tính, rồi bạn tự đóng vai nạn nhân, tự khóc lóc trong chính câu chuyện của mình. Dopamin chỉ là công cụ, vũ trụ chỉ là phông nền. Kẻ giật dây thực sự chính là nỗi sợ hãi về sự vô nghĩa của bản ngã.
Bản ngã thả chọn một cuộc đời đầy rắc rối, đầy đau khổ, đầy kịch tính, còn hơn một cuộc đời bình an nhưng vằng bỏng nó.
Vậy rốt cuộc cái tôi đánh đá, đòi hỏi không bao giờ biết đủ này là ai?
Phật giáo gọi nó là vô ngã, khoa học thần kinh gọi nó là ảo giác của người sử dụng. Sự thật là cái tôi không phải một thực thể cố định nằm đâu đó trong não bộ. Nó là một tiến trình, một dòng chảy liên tục của suy nghĩ, ký ức và ham muốn. Cái tôi giống như một cơn lấp xoáy. Cơn lốc xoáy không có một cái lõi cứng ở trung tâm. Nó chỉ tồn tại nhiều sự xoay vần của gió và bụi. Nếu gió dừng thổi, nếu ham muốn dừng lại, cơn lốc xoáy biến mất.
Chúng ta đã dành cả cuộc đời để cung phụng cho cái tôi này. Chúng ta mua xe đẹp để nó hãnh diện. Chúng ta ăn ngon để nó vừa lòng. Chúng ta thành công để nó cảm thấy mình có giá trị. Nhưng thực chất chúng ta đang ném vàng bạp châu báu và cả cuộc đời mình vào một cái thủng không đáy. Bởi vì cái tôi vốn dĩ là một ảo ảnh. Bạn không thể làm hài lòng một ảo ảnh. Càng cho nó ăn nó càng đói. Càng chiều chuộng nó nó càng đòi hỏi.
Sự tỉnh thức bắt đầu ngay khoảnh khắc bạn nhận ra trò đùa này. Bạn nhận ra rằng sự trống rỗng mà bạn cảm thấy không phải là dấu hiệu cho thấy bạn thiếu xe, thiếu nhà hay thiếu thành tựu mà là dấu hiệu cho thấy bạn đang bị lừa bởi một con virus tâm trí mang tên bản ngã.
Xã hội hiện đại tiêm vào đầu chúng ta một liều thuốc độc rất mạnh. Nó nói với bạn rằng bạn sinh ra để làm những điều vĩ đại. Bạn là phiên bản giới hạn. Đừng bao giờ chấp nhận sự tầm thường. Nghe thì rất truyền cảm hứng nhưng nếu nhìn sâu hơn đó không phải là lời trúc phúc.
Đó là một lời nguyền. Một lời nguyền biến cuộc đời bạn thành một cuộc chạy đua không hồi kết để chứng minh rằng mình đặc biệt. Bạn bắt đầu sợ sự bình thường như sợ cái chết. Bạn sợ một ngày nào đó mình chỉ là một nhân viên văn phòng sáng đi chiều về, sống một cuộc đời lặng lẽ và rời, chìm và quên lãng.
Chính nỗi sợ đó khiến bạn phải mua những món đồ đắt tiền để nổi bật hơn người khác. khiến bạn phải check in những nơi sang chảnh để được nhìn thấy, được trầm trồ, được công nhận. Nhưng hãy dừng lại và nhìn thẳng vào sự thật. Cái giá của sự đặc biệt là gì? Là sự cô đơn, là áp lực phải duy trì hình tượng, là sự kiệt quệ vì phải đeo mặt nạ 24/24.
Bản ngã thì khao khát sự đặc biệt, nhưng tâm hồn lại khao khát sự bình thường.
Hãy nhìn sang tự nhiên.
Một cái cây có cố gắng trở thành cái cây vĩ đại nhất khu rừng không? Không, nó chỉ đứng đó quang hợp tỏa bóng mát. Một đám mây có cố gắng bay theo đội hình đẹp nhất không? Không, nó trôi theo gió tan rồi lại hờ. Tất cả vạn vật trong vũ trụ đều sống trong trạng thái bình thường và tự nhiên. Chỉ có con người là điên cuồng muốn mình phải khác biệt. Chính nỗ lực muốn tách mình ra khỏi đám đông, muốn đứng cao hơn người khác. muốn được gọi là đặc biệt đã vô tình cắt đứt sự kết nối giữa bạn và dòng chảy của sự sống.
Hạnh phúc tối thượng không nằm ở việc bạn thêm vào những danh hiệu cho bản thân. Hạnh phúc tối thượng nằm ở việc bạn dám gỡ bỏ những danh hiệu đó xuống.
Hãy thử tưởng tượng một ngày bạn cho phép mình được thất bại. Bạn cho phép mình được bình thường. Bạn chấp nhận rằng chiếc xe mình đi có thể cũ một chút cũng không sao. Công việc mình làm có thể không lương cao bằng bè cũng không sao. Khoảnh khắc bạn buông bỏ gánh nặng phải thành công. Một điều kỳ diệu xảy ra đó là tự do.
Bạn không còn phải diễn cho ai xem nữa.
Bạn không còn phải gồng mình để nuôi dưỡng con quái vật mang tên bản ngã nữa.
Năng lượng mà trước đây bạn dùng để lo lắng, so sánh, ghen tỵ giờ đây được giải phóng để quay về nuôi dưỡng chính bạn và bạn bắt đầu nhìn thấy vẻ đẹp trong những điều nhỏ nhặt mà trước đây bạn từng khinh thường. Một bữa cơm nhà, một buổi chiều ngồi yên lắm hoàng hôn. Một cái nắm tay của người bạn đời đã cũ kỹ theo năm tháng.
Người Nhật có một triết lý gọi là Wabisabi.
Đó là vẻ đẹp của sự không hoàn hảo, vô thường và dở giang. Họ trân trọng cái bát mẻ, bức tường rêu phong. Tại sao? Vì những thứ đó có hồn. Chúng đã đi qua thời gian, đã chịu đựng xương gió, đã được sống. Cuộc đời bạn cũng như vậy.
Những vết sẹo, những thất bại, sự già đi, sự nhàm chán, đó không phải là lỗi, đó là hương vị của sự sống. Đừng cố gắng đánh bóng cuộc đời mình như một viên kim cương nhân tạo. Hãy để nó xù xì, méo mó và chân thật như một hòn đá cuội nằm yên bên dòng suối.
Chúng ta đã đi một chạng đường rất dài.
Chúng ta đã thấy dopamin lừa rối ta như thế nào. Chúng ta đã thấy lượng tử sụp đổ ra sao. Chúng ta đã thấy bản ngã thao túng ta tinh vi đến mức nào. Và bây giờ bạn đang đứng trước hai lựa chọn. Một là tiếp tục quay lại chiếc máy chạy bộ quen thuộc, tiếp tục săn đuổi ảo ảnh, tiếp tục tin rằng lần sau sẽ khác, tiếp tục đau khổ.
Hai là bước xuống khỏi máy chạy, ngồi xuống nhìn thẳng vào thực tại và học cách hack vào chính trải nghiệm sống của mình.
Tôi không khuyên bạn bỏ hết tài sản, tôi cũng không bảo bạn ngừng phấn đấu. Điều tôi muốn trao cho bạn là một bộ công cụ tâm thức để bạn vẫn có thể lái chiếc xe đó nhưng không còn bị nó sở hữu, để bạn vẫn sống trong căn nhà đó nhưng nhìn nó bằng đôi mắt mới mẻ của ngày đầu tiên.
Để bạn biến những điều bình thường thành phi thường trong từng ngày đang sống.
Nếu bạn đã sẵn sàng để tái lập trình lại bộ não của mình. Chào mừng bạn đến với phần quan trọng nhất của video này. Nghi thức lượng tử.
Bước đầu tiên để thoát khỏi ma trận này là bạn phải hiểu về xăng của não bộ. Bấy lâu nay bạn đang chạy cuộc đời mình bằng xăng dopamin.
Đặc tính của xăng dopamin là bốc hơi và nhanh hết. Nó chỉ cháy khi bạn đạp ga hướng về tương lai. Khi xe dừng lại, lửa tắt. Đó là lý do vì sao ngay khi bạn đạt được mục tiêu, niềm vui cũng tắt theo.
Muốn có một dạng hạnh phúc bền vững hơn, bạn cần chuyển sang một loại nhiên liệu khác, sạch hơn, êm hơn và không phụ thuộc vào việc phải đạt thêm điều gì mới. Đó là hỗn hợp của serotonin, oxytocin và endorphin.
Đây là những hóa chất của ở đây và ngay lúc này. Khác với dopamin luôn hét lên thêm nữa, serotonin thì thẩm thế này là tốt rồi.
Khác với dopamin luôn muốn chiếm hữu, oxytocin muốn kết nối. Điều quan trọng là để kích hoạt những hóa chất này, bạn không cần đạt được thêm bất cứ thứ gì mới. Bạn chỉ cần thay đổi cách bạn tương tác với những gì đang có.
Hãy thử một thí nghiệm rất nhỏ. Uống nước trong chánh niệm. Bình thường bạn uống nước để giải khát. Bạn uống nhanh.
Bạn uống trong lúc mắt vẫn dán vào điện thoại. Bạn chỉ quan tâm đến việc uống xong. Bây giờ hãy làm khác đi. Cầm ly nước lên nhìn sự trong vắt của nó. Cảm nhận độ lạnh trên đầu ngón tay. Uống một ngụm nhỏ. Giữ nước lại trong miệng vài giây. Cảm nhận dòng nước trôi qua cổ họng.
Ngay khoảnh khắc đó, bạn không còn tiêu thụ nữa. Bạn đang cảm nhận và khi bạn cảm nhận, bạn đang tắt van dopamin, mở van serotonin.
Bạn đang dạy cho bộ não một bài học hoàn toàn mới. Niềm vui không nằm ở việc uống xong. Niềm vui nằm ở việc đang uống, không phải ở đích đến mà ở hành trình.
Tại sao khi đi du lịch bạn thấy một con hẻm cũ ở nước ngoài cũng đẹp? Tại sao bạn có thể chụp hình một cái cột biện rỉ sét ở Tokyo và khen nó là nghệ? Trong khi cái cột biện ngay trước cửa nhà bạn thì bạn coi là rác rưởi. Sự thật là cái cột điện không khác nhau, chỉ có đôi mắt của bạn là khác. Khi là khách du lịch, não bạn bật chế độ khám phá, bạn tò mò, bạn không phán xét. Bạn nhìn mọi thứ như thể là lần đầu tiên. Bạn đang nhìn thấy tiềm năng trong những thứ rất tầm thường. Nhưng khi trở về nhà, não bạn bật chế độ thói quen. Bạn dán nhãn cũ kỹ lên mọi thứ và ngay khoảnh khắc đó, bạn ngừng quan sát.
Giải pháp không nằm ở việc bạn phải đi đâu đó xa. Giải pháp là hãy trở thành khách du lịch trong chính cuộc đời mình.
Sáng mai thức dậy, hãy nhìn người vợ hoặc người chồng nằm cạnh bạn. Như thể bạn vừa mất trí nhớ và mới tỉnh lại. Hãy tự hỏi người lạ này là ai? Tại sao họ lại ngủ ở đây? Hàng mi của họ cong như vậy à? Nhịt thở của họ bình yên như vậy à?
Hãy nhìn căn nhà của bạn như thể bạn là một vị khách lần đầu tiên ghé thăm. Hãy chạm vào tay lái chiếc xe máy cũ của bạn và cảm nhận độ mòn của nó như một chứng tích lịch sử. Khi bạn gỡ bỏ cái nhãn dán của tôi và cũ kỹ, vật chất bắt đầu sống lại, sự tò mò được kích hoạt trở lại và dopamin cũng quay trở lại. Nhưng lần này không phải dopamin của sự thèm muốn mà là dopamin của sự kinh ngạc. Bạn sẽ nhận ra thiên đường không nằm ở Mand, thiên đường đang nằm ngay trong phòng khách nhà bạn. Chỉ là nó đã bị phủ lấp bởi một lớp bụi rất mỏng, lớp bụi của sự vô tâm.
Hãy thử đổi vị trí nhìn cuộc đời của mình. Hãy tưởng tượng cuộc sống này là một trò chơi nhập vai. Trong suốt nhiều năm, bạn đã tin rằng mình chính là nhân vật trong trò chơi đó. Và nhân vật thì luôn thiếu, thiếu tiền, thiếu tình yêu, thiếu sự công nhận, thiếu an toàn. Nhân vật luôn sợ thua, sợ mất, sợ sai, sợ bị bỏ lại phía sau. Vì vậy, nhân vật lúc nào cũng căng thẳng, luôn chiến đấu, luôn gồng lên để sinh tồn. Nhưng đây là sự thật mà bạn chưa từng được nói cho nghe. Bạn không phải là nhân vật, bạn là người chơi. Người chơi đang ngồi ngoài màn hình. Người chơi cầm tay điều khiển, người chơi nhìn nhân vật chạy, ngã, chiến đấu, thắng thua. Nhưng bản thân người chơi thì vẫn an toàn, không mất gì cả. Khi nhân vật thất bại, người chơi chỉ thấy à một màn chơi khó.
Ngay cả khi nhân vật game over, người chơi vẫn còn nguyên vẹn. Người chơi game để trải niệm, không phải để đau khổ thật sự. Vấn đề của chúng ta là chúng ta quên mất mình là người chơi và đồng nhất hoàn toàn với nhân vật. Chúng ta đau vì câu chuyện, chúng ta khổ vì kịch bản. Chúng ta sợ vì tưởng rằng nếu nhân vật sụp đổ thì mình cũng sụp đổ theo. Nhưng khi bạn bắt đầu tách mình ra khỏi câu chuyện đời mình, khi bạn nhìn mọi chuyện như một màn chơi đang diễn ra, một điều rất lạ xảy ra. Bạn vẫn đi làm, vẫn kiếm tiền, vẫn mua xe, vẫn yêu, vẫn thất vọng, vẫn thành công. Nhưng bạn không còn dính mắc. Có cũng được, mất cũng không sao.
Vì bạn biết đó chỉ là trải nghiệm của nhân vật. Đây chính là trạng thái mà lão tử gọi là vô vi. Không phải là không làm gì cả mà là làm mọi thứ nhưng không bị trói buộc bởi kết quả. Hành động vẫn diễn ra. Cuộc sống vẫn tiếp tục nhưng bên trong bạn có một khoảng không tĩnh lặng, khoảng không của người chơi.
Khoảng không không cần thắng để tồn tại.
Khoảng không không cần chứng minh để có giá trị. Và từ vị trí đó, mọi thứ trong đời bạn bắt đầu nhẹ lại.
Bây giờ chúng ta hãy đi vào thực hành.
Tôi muốn bạn thực hiện nghi thức này ngay sau khi xem hết video hoặc ngay bây giờ nếu có thể. Đây là kỹ thuật giải cấu trúc lượng tử. Bước một, chọn đối tượng đã chết. Hãy chọn một vật thể hoặc một con người mà bạn cảm thấy đã quá quen thuộc đến mức nhàm chán. Đó có thể là chiếc điện thoại cũ nứt màn hình, có thể là bàn tay của người vợ đã chung sống 10 năm, có thể là con đường bạn đi làm mỗi ngày. Những thứ này trong mắt bạn đã chết, chống đã bị đóng băng bởi thói quen. Nhiệm vụ của chúng ta là hồi sinh chúng.
Bước hai, gỡ bỏ nhãn dán.
Hãy đặt vật đó trước mặt, nhìn chằm chằm vào nó, trong đầu bạn sẽ ngay lập tức hiện lên cái tên, cái ly điện thoại, vợ tôi. Đây là những nhãn dán. Nhãn dán là cách bộ não nén dữ liệu để tiết kiệm năng lượng. Khi bạn dán nhãn cái ly, não bạn ngừng quan sát nó vì nó nghĩ nó đã biết cái ly là gì rồi. Nhãn dán chính là tấm màn che mắt bạn. Hãy nhìn nó và tự nhủ. Đây không phải là cái ly. Quên từ đó đi. Hãy xóa từ đó khỏi từ điển não bộ. Hãy nhìn nó như một đứa trẻ sơ sinh chưa biết ngôn ngữ. Đừng gọi tên nó. Chỉ quan sát hình dáng màu sắc. Ánh sáng phản chiếu trên nó. Hãy nhìn những vết xước. Hãy nhìn những hạt bụi bám trên đó. Giữ sự tập trung này trong 60 giây. Bạn sẽ thấy vật thể bắt đầu trở nên lạ lẫm. Nó bắt đầu tách ra khỏi cái tên gọi tầm thường của nó.
Trong tâm lý học, hiện tượng này gọi là bão hòa ngưỡng nghĩa. Khi một cái tên bị nhìn quá lâu, nó mất đi ý nghĩa. Khi cái tên biến mất, thứ còn lại là trải nghiệm thuần khiết. Bạn không thấy cái ly, bạn thấy hình khối, ánh sáng, sự hiện diện.
Phép màu không xuất hiện vì vật thể thay đổi. Phép màu xuất hiện vì bạn đã bắt đầu nhìn lại.
Bước ba, kích hoạt cái nhìn lượng tử.
Bây giờ hãy dùng trí tưởng tượng công cụ mô phỏng mạnh nhất của bạn. Hãy nhìn sâu vào bên trong vật thể đó, xuyên qua lớp vỏ vật lý. Khoa học cho bạn biết điều gì. Vật thể này không hề rắn như bạn tưởng. Nó được cấu tạo từ các nguyên tử và nguyên tử bao gồm 99,99% là khoảng trống.
Thứ bạn đang cầm trên tay thực chất là một đám mây năng lượng đang dao động ở tần số cực cao. Nó là một vũ điệu của các electron đang quay cuồng với tốc độ ánh sáng. Hãy tưởng tượng chiếc điện thoại cũ ký đó là tập hợp của hàng tỷ tỷ hạt bụi sao đã du hành qua hàng triệu năm ánh sáng qua các vụ nổ của những ngôi sao khổng lồ để rồi ngưng tụ lại ngay tại đây trong hình hài này vào khoảnh khắc này để phục vụ bạn. Đó là một phép màu của xác suất. Tỷ lệ để các nguyên tử này sắp xếp thành chiếc điện thoại này là gần như bằng 0. Nhưng nó đã xảy ra bằng đôi mắt này. Đừng nhìn vào nếp nhăn hay bộ quần áo cũ. Hãy nhìn thấy một sự sống sinh học kỳ diệu đang vận hành. Tim đang đập, máu đang chảy. Hàng tỷ tế bào thần kinh đang phát xung điện để tạo ra ý thức của người đó. Họ là một vũ trụ thu nhỏ đang ngồi cạnh bạn. Tại sao bạn lại có thể cảm thấy nhàm chán trước một kỳ quan sinh học phức tạp và tinh vi đến thế?
Sự nhàm chán chỉ là sự mù lòa của tâm trí. Dưới cái nhìn lượng tử không có gì là tầm thường. Mọi thứ đều đang rung động, mọi thứ đều đang sống.
Bước bốn, thử nghiệm mất mát. Để dopamin bung nổ trở lại, chúng ta cần tạo ra một lỗi dự báo nhân tạo. Đây là tư duy của chủ nghĩa khắc kỷ. Hãy nhớ rằng bạn rồi sẽ mất tất cả.
Hãy nhắm mắt lại, tưởng tượng rằng đây là lần cuối cùng bạn được nhìn thấy vật này hoặc người này. Tưởng tượng ngày mai bạn thức dậy và họ biến mất vĩnh viễn, không còn dấu vết. Căn nhà trống trơn, chiếc ghế họ hay ngồi giờ phủ bụi. Tiếng cằn nhằn của họ, thứ bạn từng ghét cay ghét đắng. Giờ đây bạn sẵn sàng đổi cả gia tài chỉ để được nghe lại một lần nữa. Hãy đẩy cảm xúc mất mát đó lên cao trào. Hãy để nỗi sợ len lỏi vào tim bạn.
cảm nhận sự lạnh lẽo của sự vắng mặt.
Bây giờ hãy mở mắt ra, vật đó vẫn còn ở đây, người đó vẫn còn ở đó. Họ chưa biến mất, bạn vừa được vũ trụ tặng lại họ thêm một lần nữa.
Cảm giác bạn đang có ngay lúc này là gì?
Đó là sự nhẹ nhõm, đó là lòng biết ơn.
Và quan trọng nhất đó là sự tươi mới.
Cái cũ kỹ đã chết trong tâm tưởng của bạn. Cái hiện tại là một món quà mới tinh khôi.
Đây chính là cách bạn hack hệ thống. Bạn không cần mua một người vợ mới để thấy hạnh phúc. Bạn chỉ cần tưởng tượng mình đã mất người vợ cũ và rồi tìm lại được cô ấy ngay trong thực tại. Đó là sự tái sinh của cảm xúc.
Khi bạn thực hiện nghi thức này đủ nhiều, bạn sẽ đạt được một siêu năng lực. Khả năng nhìn thấy sự linh thiêng trong những điều trần tục. Bạn rửa bát và bạn cảm thấy sự kỳ diệu của nước, của xa phòng, của cái bát sứ. Bạn lái xe kẹt xe và bạn thấy sự kỳ diệu của hàng ngàn con người, hàng ngàn câu chuyện đang trôi đi cùng nhau. Bạn không còn là chủ sở hữu ngạo mạn đang chán trường với tài sản của mình. Bạn trở thành một người quan sát khiêm nhường, đang chiêm ngưỡng bữa tiệc của sự tồn tại. Bạn nhận ra rằng hạnh phúc không phải là có những gì mình muốn mà là muốn những gì mình đang có. Và cách để muốn những gì mình đang có là nhìn thấu bản chất lượng tử và sự vô thường của nó.
Chúng ta đã bắt đầu hành trình này bằng một câu hỏi rất quen thuộc. Tại sao chúng ta luôn chán những gì mình đang có? Và sau khi đi qua sinh học, vật lý và tâm lý học, câu trả lời cuối cùng lại đơn giản đến bất ngờ. Chúng ta chán không phải vì thế giới này cũ kỹ. Chúng ta chán vì chúng ta đã để cho đôi mắt mình già đi.
Chúa Giêsu từng nói, “Nếu các con không trở nên như trẻ nhỏ, các con sẽ không thể vào được nước trời.
Nước trời không phải là một nơi trốn sau cái chết. Nước trời là một trạng thái nhận thức ngay tại đây. Hãy nhìn một đứa trẻ. Nó có thể chơi với một cái hộp các tông cả ngày mà không chán. Với nó cái hộp là phi thuyền, là lâu đài, là hang động bí mật. Tại sao? Vì đứa trẻ chưa biết dáng nhãn, nó chưa biết định nghĩa đây là đồ bỏ đi. Nó nhìn thế giới bằng đôi mắt của sự ngỡ ngàng. Chúng ta những người lớn thông thái đã đánh mất siêu năng lực đó. Chúng ta dùng kiến thức để đóng hộp thế giới. Chúng ta dùng sự sở hữu để giết chết những điều kỳ diệu. Và rồi chúng ta than khóc rằng cuộc đời tẻ nhạt. Không. Cuộc đời chưa bao giờ tẻ nhạt. Chỉ có cái nhìn của bạn là tẻ nhạt. Hãy nhớ lại nghi thức lượng tử mà bạn vừa trải qua. Đó chính là chiếc chìa khóa để bạn quay ngược thời gian trở về làm đứa trẻ đó. Để mỗi sáng thức dậy, bạn không còn là một người sở hữu cuộc đời mà là một nhà thám hiểm, lạc vào một thế giới quen thuộc nhưng chưa từng được nhìn kỹ.
Trước khi màn hình này tắt đi, tôi muốn mời bạn thực hiện một nghi thức neo dữ.
Đừng vội rời đi, hãy nhìn xuống phần bình luận. Hãy chọn ra một thứ bình thường nhất đang ở ngay cạnh bạn lúc này. Có thể là ly cà phê đã nguội, có thể là tiếng xe ngoài cửa sổ, có thể là người đang ngồi cạnh bạn. Hãy viết tên của họ kèm theo một câu tôi đã nhìn thấy vẻ đẹp của bạn. Hoặc nếu bạn muốn đơn giản hơn, hãy để lại dòng chữ tôi đang tỉnh thức.
Hãy để dòng chữ đó trở thành một cái neo không phải để gửi cho tôi mà để giữ bạn lại với khoảnh khắc này.
Cảm ơn bạn đã dành gần một giờ đồng hồ quý giá của cuộc đời mình để đi cùng tôi trong hành trình này. Tôi không mong bạn nhớ hết những gì đã nghe. Tôi chỉ mong một điều duy nhất rằng hôm nay trong bạn đã xuất hiện một vết nứt rất nhỏ trong bức tường nhận thức cũ kỹ. Và qua vết nứt đó, ánh sáng bắt đầu lọt vào. Con đường đi vào bên trong luôn là con đường khó đi nhất, nhưng cũng là con đường duy nhất dẫn đến tự do. Nếu bạn cảm thấy mình thuộc về hành trình này, hãy tiếp tục đồng hành cùng ánh sáng tâm trí.
Chúng ta sẽ còn gặp lại nhau ở những tầng sâu hơn của tâm thức. Đừng ngủ mê nữa. Hãy tỉnh thức và nhìn ngắm vẻ đẹp của thực tại. Ánh sáng tâm trí. Chúc bạn một ngày bình thường đầy phép màu. Namast.
(Truyền Thừa Bí Kíp Thiền Tông – Tuyệt Mật – Đặc Biệt )
Video: Trích đoạn
![]()
Nguồn Thiền Tông
✍️ Mục lục: Sự Hiển Hiện – Manifestation 👉 Xem tiếp
